Ευρωπαϊκή Επιτροπή > EΔΔ > Εφαρμοστέο δίκαιο > Κάτω Χώρες

Τελευταία ενημέρωση: 23-04-2009
Εκτυπώσιμη μορφή Δημιουργήστε σελιδοδείκτη

Εφαρμοστέο δίκαιο - Κάτω Χώρες

EJN logo

Η σελίδα αυτή δεν χρησιμοποιείται πλέον. Αυτή τη στιγμή επικαιροποιείται και θα είναι διαθέσιμη στην ευρωπαϊκή πύλη "e-Justice".


 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

I. Πηγές ισχύοντος δικαίου I.
I.1. Κανόνες εθνικού δικαίου I.1.
I.2. Ισχύουσες πολυμερείς συμβάσεις I.2.
I.3. Οι σημαντικότερες διμερείς συμβάσεις I.3.
II. Εφαρμογή των κανόνων σύγκρουσης νόμων II.
II.1. Επίσημη εφαρμογή των κανόνων σύγκρουσης νόμων II.1.
II.2. Παραπομπή (αναπαραπομπή, περαιτέρω παραπομπή) II.2.
II.3. Μεταβολή του συνδετικού στοιχείου II.3.
II.4. Μη εφαρμογή των κανόνων σύγκρουσης νόμων σε εξαιρετικές περιπτώσεις II.4.
II.5. Καθορισμός του περιεχομένου του αλλοδαπού δικαίου II.5.
III. Οι κανόνες σύγκρουσης των νόμων III.
III.1. Συμβατικές ενοχές και δικαιοπραξίες III.1.
III.2. Εξωσυμβατικές ενοχές III.2.
III.3. Προσωπικό καθεστώς (ονοματεπώνυμο, τόπος διαμονής, ικανότητα δικαίου) III.3.
III.4. Σχέσεις συγγένειας εξ αίματος και υιοθεσία III.4.
III.5. Γάμος, καταχωρημένη συντροφική σχέση, συγκατοίκηση συντρόφων εκτός γάμου, διαζύγιο, δικαστικός χωρισμός, υποχρεώσεις διατροφής III.5.
III.6. Νόμοι περί περιουσιακών σχέσεων των συζύγων III.6.
III.7. Νόμοι περί κληρονομικής διαδοχής III.7.
III.8. Δίκαιο κυριότητας III.8.
III.9. Αφερεγγυότητα III.9.

 

I. Πηγές ισχύοντος δικαίου

I.1. Κανόνες εθνικού δικαίου

Ορισμένες διατάξεις ιδιωτικού διεθνούς δικαίου περιλαμβάνονται στον Νόμο περί Γενικών Διατάξεων (Νομοθεσία του Βασιλείου) [Wet houdende algemene bepalingen der wetgeving van het Koninkrijk] (στο εξής: AB).

Υπάρχουν επίσης ορισμένοι νόμοι, οι οποίοι είναι γνωστοί ως «Νόμος περί (σύγκρουσης νόμων) [τομέας δικαίου]». Οι τομείς του δικαίου είναι οι εξής: διαζύγιο [Νόμος περί (σύγκρουσης νόμων σε θέματα) διαζυγίου, Wet conflictenrecht echtscheiding, WCE]· επώνυμα και ονόματα [Νόμος περί (σύγκρουσης νόμων σε θέματα) επωνύμων και ονομάτων, Wet conflictenrecht namen, WCN]· γάμος [Νόμος (περί σύγκρουσης νόμων σε θέματα) γάμου, Wet conflictenrecht huwelijk, WCH]· περιουσιακές σχέσεις των συζύγων [Νόμος περί (σύγκρουσης νόμων σε θέματα) περιουσιακών σχέσεων των συζύγων, Wet conflictenrecht huwelijksvermogensregime, WCHv]· ασφάλεια ζωής· γενικές ασφάλειες· σχέσεις των συζύγων [Νόμος περί (σύγκρουσης νόμων σε θέματα) σχέσεων των συζύγων, Wet conflictenrecht huwelijksbetrekkingen, WCHb]· ναυτικό δίκαιο και δίκαιο εσωτερικής ναυσιπλοΐας [Νόμος περί των διατάξεων του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου σχετικά με το ναυτικό δίκαιο και το δίκαιο εσωτερικής ναυσιπλοΐας, Wet bepalingen van internationaal privaatrecht met betrekking tot zeerecht en binnenvaartrecht, WIPRZ]· καταπιστεύματα [Νόμος περί (σύγκρουσης νόμων σε θέματα) καταπιστευμάτων, Wet conflictenrecht trusts, WCT]· κληρονομική διαδοχή [Νόμος περί (σύγκρουσης νόμων σε θέματα) κληρονομικής διαδοχής, Wet conflictenrecht eropvolging, WCErf]· εταιρίες· αδικοπραξίες [Νόμος περί (σύγκρουσης νόμων σε θέματα) αδικοπραξιών, Wet conflictenrecht onrechtmatige daad, WCOD]· σχέσεις συγγένειας εξ αίματος [Νόμος περί (σύγκρουσης νόμων σε θέματα) σχέσεων συγγένειας εξ αίματος, Wet conflictenrecht afstamming, WCA]· υιοθεσία [Νόμος περί (σύγκρουσης νόμων σε θέματα) υιοθεσίας, Wet conflictenrecht adoptie, WCAd]· καταχωρημένη συντροφική σχέση [Νόμος περί (σύγκρουσης νόμων σε θέματα) καταχωρημένης συντροφικής σχέσης, Wet conflictenrecht geregistreerd partnerschap, WCGP]. Άλλα θέματα δεν καλύπτονται από τη νομοθεσία, αλλά μέσω συμβάσεων ή κανόνων που απορρέουν από τη νομολογία.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

I.2. Ισχύουσες πολυμερείς συμβάσεις
  • Σύμβαση για την αναγνώριση και εκτέλεση των αποφάσεων σχετικά με τις υποχρεώσεις διατροφής έναντι των τέκνων, Χάγη, 24 Οκτωβρίου 1956
  • Σύμβαση σχετικά με την αρμοδιότητα των αρχών και το εφαρμοστέο δίκαιο όσον αφορά την προστασία των ανηλίκων, Χάγη, 5 Οκτωβρίου 1961 (στο εξής: Σύμβαση της Χάγης του 1961 για τους ανηλίκους)
  • Σύμβαση για τις συγκρούσεις νόμων που αφορούν τον τύπο διατάξεων διαθήκης, Χάγη, 5 Οκτωβρίου 1961 (στο εξής: Σύμβαση της Χάγης για τον τύπο διατάξεων διαθήκης)
  • Σύμβαση για τη νομιμοποίηση των τέκνων με γάμο, Ρώμη, 10 Σεπτεμβρίου 1970
  • Σύμβαση για το εφαρμοστέο δίκαιο στα τροχαία ατυχήματα, Χάγη, 4 Μαΐου 1971 (στο εξής: Σύμβαση της Χάγης για τα τροχαία ατυχήματα)
  • Σύμβαση για το εφαρμοστέο δίκαιο στις υποχρεώσεις διατροφής, Χάγη, 2 Οκτωβρίου 1973 (στο εξής: Σύμβαση της Χάγης του 1973 για τη διατροφή)
  • Σύμβαση για το εφαρμοστέο δίκαιο σε θέματα ευθύνης λόγω ελαττωματικών προϊόντων, Χάγη, 2 Οκτωβρίου 1973 (στο εξής: Σύμβαση της Χάγης για την ευθύνη λόγω ελαττωματικών προϊόντων)
  • Σύμβαση για το εφαρμοστέο δίκαιο στις συμβάσεις μεσαζόντων και αντιπροσωπείας, Χάγη, 14 Μαρτίου 1978 (στο εξής: Σύμβαση της Χάγης για τους μεσάζοντες και την αντιπροσωπεία)
  • Σύμβαση για την τέλεση και την αναγνώριση της εγκυρότητας των γάμων, Χάγη, 14 Μαρτίου 1978
  • Σύμβαση για το εφαρμοστέο δίκαιο στις περιουσιακές σχέσεις μεταξύ των συζύγων, Χάγη, 14 Μαρτίου 1978 (στο εξής: Σύμβαση της Χάγης για τις περιουσιακές σχέσεις των συζύγων)
  • Σύμβαση για το εφαρμοστέο δίκαιο στις συμβατικές ενοχές, Ρώμη, 19 Ιουνίου 1980 (στο εξής: Σύμβαση της Ρώμης)
  • Σύμβαση για το εφαρμοστέο δίκαιο στα επώνυμα και τα ονόματα, Μόναχο, 5 Σεπτεμβρίου 1980 (στο εξής: Σύμβαση για τα επώνυμα και ονόματα)
  • Σύμβαση για το εφαρμοστέο δίκαιο στα καταπιστεύματα και στην αναγνώρισή τους, Χάγη, 1η Ιουλίου 1985 (στο εξής: Σύμβαση της Χάγης για τα καταπιστεύματα)
  • Σύμβαση για το εφαρμοστέο δίκαιο στη διαδοχή αιτία θανάτου, Χάγη, 1η Αυγούστου 1989 (στο εξής: Σύμβαση της Χάγης για το κληρονομικό δίκαιο· δεν έχει τεθεί σε ισχύ, ωστόσο εφαρμόζεται στις Κάτω Χώρες σύμφωνα με τον WCErf)
  • Κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1346/2000 της 29ης Μαΐου 2000 περί των διαδικασιών αφερεγγυότητας.
I.3. Οι σημαντικότερες διμερείς συμβάσεις

Ουδέν.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

II. Εφαρμογή των κανόνων σύγκρουσης νόμων

II.1. Επίσημη εφαρμογή των κανόνων σύγκρουσης νόμων

Σύμφωνα με το άρθρο 25 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας [Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering], τα δικαστήρια οφείλουν να εφαρμόζουν τους κανόνες σύγκρουσης νόμων αυτεπαγγέλτως (επομένως, ακόμη και αν οι διάδικοι δεν επικαλεσθούν τους εν λόγω κανόνες).

II.2. Παραπομπή (αναπαραπομπή, περαιτέρω παραπομπή)

Εάν ορίζεται ως εφαρμοστέο το δίκαιο του κράτους Α, εφαρμόζονται οι κανόνες του εν λόγω κράτους. Στην περίπτωση που το δίκαιο Α ορίζει ότι είναι εφαρμοστέο το ολλανδικό δίκαιο ή το δίκαιο του κράτους Β, η διάταξη αυτή πρέπει καταρχήν να αγνοείται. Σε ορισμένες περιπτώσεις γίνονται δεκτές εξαιρέσεις.

II.3. Μεταβολή του συνδετικού στοιχείου

Δεν υπάρχουν γενικοί κανόνες που να διέπουν τα προβλήματα που ανακύπτουν συνεπεία της μεταβολής του συνδετικού στοιχείου. Στο Κεφάλαιο 3 θα εξετασθούν οι λύσεις για ορισμένους επιμέρους δικαιικούς τομείς, στους οποίους το θέμα αυτό είναι σημαντικό.

II.4. Μη εφαρμογή των κανόνων σύγκρουσης νόμων σε εξαιρετικές περιπτώσεις

Δημόσια τάξη

Το αλλοδαπό δίκαιο πρέπει να αγνοείται εάν το ίδιο ή η εφαρμογή του αντίκειται στη διεθνή δημόσια τάξη βάσει του ιδιωτικού δικαίου. Αυτό συμβαίνει εάν το αλλοδαπό δίκαιο (η εφαρμογή του) παραβιάζει τις θεμελιώδεις αρχές του ολλανδικού νομικού συστήματος. Ο κανόνας πρέπει να εφαρμόζεται με συσταλτικό τρόπο. Το γεγονός και μόνον ότι το αλλοδαπό δίκαιο διαφέρει από το ολλανδικό δίκαιο δεν συνιστά επαρκή λόγο για την επίκληση της δημόσιας τάξης, ακόμη και αν οι οικείες διατάξεις του ολλανδικού δικαίου είναι αναγκαστικού χαρακτήρα. Εάν η παραβίαση της δημόσιας διάταξης ενδέχεται να προκληθεί όχι από τον ίδιο τον κανόνα δικαίου αλλά από την εφαρμογή του, η αξιολόγηση του γεγονότος αυτού μπορεί να εξαρτάται εν μέρει από τον βαθμό στον οποίο η περίπτωση συνδέεται με την ολλανδική δικαιοδοσία. Η επίκληση της δημόσιας τάξης είναι παραδεκτή ακόμη και αν ο σχετικός κανονισμός δεν περιλαμβάνει διάταξη για τον σκοπό αυτό.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Κανόνες προτεραιότητας

Τα ολλανδικά δικαστήρια μπορούν να εφαρμόζουν ειδικές υποχρεωτικές νομικές διατάξεις (κανόνες προτεραιότητας), ανεξάρτητα από το δίκαιο που διέπει την έννομη σχέση μεταξύ των διαδίκων. Δεν πρόκειται στην προκειμένη περίπτωση για «συνήθεις» αναγκαστικές διατάξεις, αλλά μάλλον για διατάξεις που έχουν επίσης συχνά κάποια λειτουργία στο πλαίσιο του δημοσίου δικαίου. Είναι δυνατόν να εφαρμοσθούν τόσο ολλανδικοί όσο και αλλοδαποί κανόνες προτεραιότητας. Από την άλλη πλευρά, διατάξεις του δικαίου που ορίσθηκε ως εφαρμοστέο ενδέχεται να μην εφαρμόζονται εάν το δημοσίου δικαίου συμφέρον το οποίο αποσκοπούν να προστατεύσουν δεν είναι συναφές στη συγκεκριμένη περίπτωση.

II.5. Καθορισμός του περιεχομένου του αλλοδαπού δικαίου

Το δικαστήριο οφείλει να καθορίσει επίσημα το περιεχόμενο του αλλοδαπού δικαίου. Οι διάδικοι καλούνται συχνά να διατυπώσουν τη γνώμη τους σχετικά με το αλλοδαπό δίκαιο, και συνήθως συμμορφώνονται με το αίτημα αυτό. Αυτό δεν επηρεάζει το γεγονός ότι το δικαστήριο εξακολουθεί να είναι αρμόδιο για τον καθορισμό του περιεχομένου του αλλοδαπού δικαίου που θα αποδεχθεί.

Το δικαστήριο μπορεί να επιλέξει κατά τη διακριτική του ευχέρεια τον τρόπο με τον οποίο θα αποκτήσει πληροφορίες. Μπορεί να προσφύγει στη μέθοδο που αναφέρεται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την πληροφόρηση για το αλλοδαπό δίκαιο (Λονδίνο, 7 Ιουνίου 1968), μπορεί να διενεργήσει τη δική του έρευνα βάσει της νομικής θεωρίας, μπορεί να αναθέσει την αναγκαία έρευνα σε εμπειρογνώμονα από τη σχετική χώρα ή σε ερευνητικό κέντρο, όπως το T.M.C. Asser Instituut ή το Διεθνές Νομικό Ινστιτούτο [Internationaal Juridisch Instituut].

Εάν το περιεχόμενο του αλλοδαπού δικαίου δεν είναι δυνατόν να διακριβωθεί σε επαρκή βαθμό, χρησιμοποιούνται διάφορες λύσεις, όπως η εφαρμογή ενός νομικού συστήματος που συνδέεται με το δίκαιο που είναι στην πραγματικότητα εφαρμοστέο, η εφαρμογή διεθνώς αποδεκτών αρχών ή η εφαρμογή του ολλανδικού δικαίου.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

III. Οι κανόνες σύγκρουσης των νόμων

III.1. Συμβατικές ενοχές και δικαιοπραξίες

Συμβάσεις

Στις περισσότερες συμβάσεις, το εφαρμοστέο δίκαιο ορίζεται από τη Σύμβαση της Ρώμης. Ωστόσο, βλέπε επόμενη ενότητα σχετικά με τις συμβάσεις αντιπροσωπείας.

Στην περίπτωση ορισμένων συμβάσεων που αποκλείονται από το πεδίο εφαρμογής της Σύμβασης της Ρώμης σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2, εφαρμόζονται διαφορετικοί Νόμοι (βλέπε κατωτέρω). Για άλλες συμβάσεις, οι κανόνες σύγκρουσης νόμων δεν έχουν θεσπισθεί νομοθετικά.

Οι συμβάσεις που συνάφθηκαν πριν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της Σύμβασης της Ρώμης διέπονται από τους κανόνες σύγκρουσης νόμων που ίσχυαν τότε. Οι κανόνες αυτοί αντιστοιχούν γενικά στους κανόνες σύγκρουσης νόμων της Σύμβασης της Ρώμης.

Αντιπροσωπεία

Στην περίπτωση συμβάσεων αντιπροσωπείας, οι διατάξεις της Σύμβασης της Χάγης για τους μεσάζοντες και την αντιπροσωπεία υπερισχύουν στις Κάτω Χώρες εκείνων της Σύμβασης της Ρώμης. Στη σχέση εντολοδόχου και εντολέα, επιτρέπεται η επιλογή δικαίου· εάν δεν επιλεγεί κάποιο δίκαιο, πέραν ορισμένων εξαιρέσεων, εφαρμόζεται το δίκαιο του τόπου συνήθους διαμονής του εντολοδόχου ή το δίκαιο του τόπου συνήθους διαμονής του εντολέα, εάν το έργο πρόκειται να εκτελεσθεί κυρίως στη συγκεκριμένη χώρα (άρθρο 6 και επόμ. της Σύμβασης της Χάγης για τους μεσάζοντες και την αντιπροσωπεία). Στη σχέση του εντολέα με τον αντίδικό του, πέραν ορισμένων εξαιρέσεων, τα θέματα που σχετίζονται με την αντιπροσωπεία (όπως η εξουσία του εντολοδόχου και οι συνέπειες των πράξεών του) διέπονται από το δίκαιο του τόπου συνήθους διαμονής του εντολοδόχου (άρθρο 11 παράγραφος 1 της Σύμβασης της Χάγης για τους μεσάζοντες και την αντιπροσωπεία).

Ασφάλεια ζωής, γενικές ασφάλειες

Στην περίπτωση της ασφάλειας ζωής και των γενικών ασφαλειών, οι κανόνες σύγκρουσης νόμων περιλαμβάνουν τον Νόμο περί (σύγκρουσης νόμων σε θέματα) ασφάλειας ζωής [Wet conflictenrecht levensverzekering] και τον Νόμο περί (σύγκρουσης νόμων σε θέματα) γενικών ασφαλειών [Wet conflictenrecht schadeverzekering].

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Αγοραπωλησίες

Η Σύμβαση της Βιέννης για τις διεθνείς πωλήσεις κινητών πραγμάτων (Βιέννη, 11 Απριλίου 1980) θεσπίζει διατάξεις για την ομοιομορφία του δικαίου σε θέματα πώλησης κινητών πραγμάτων. Το άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχείο β) ορίζει ότι στην περίπτωση που, σύμφωνα με τους κανόνες του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου, εφαρμόζεται το δίκαιο ενός συμβαλλόμενου κράτους, τότε δεν εφαρμόζεται το εγχώριο δίκαιο του εν λόγω κράτους αλλά η σύμβαση.

Δικαιοπραξίες

Οι «δικαιοπραξίες» δεν αποτελούν χωριστή κατηγορία αναφοράς. Οι δικαιοπραξίες που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο μιας σύμβασης διέπονται συνήθως από το δίκαιο που διέπει τη σύμβαση· οι υποχρεώσεις που απορρέουν από άλλες δικαιοπραξίες θεωρούνται εξωσυμβατικές ενοχές (για παράδειγμα, σε περίπτωση διαχείρισης των υποθέσεων τρίτου) ή κατατάσσονται σε άλλη κατηγορία αναφοράς (για παράδειγμα, κατάρτιση διαθήκης, αναγνώριση τέκνου). Ένας ευνοϊκός κανόνας σύγκρουσης νόμων εφαρμόζεται γενικά στον τύπο των δικαιοπραξιών: βάσει του τύπου της, μια δικαιοπραξία είναι έγκυρη εάν πληροί τις απαιτήσεις είτε του δικαίου του τόπου στον οποίο καταρτίσθηκε είτε του δικαίου που διέπει το περιεχόμενο της δικαιοπραξίας (άρθρο 10 του AB).

III.2. Εξωσυμβατικές ενοχές

Αδικοπραξίες

Ο Νόμος περί (σύγκρουσης νόμων σε θέματα) αδικοπραξιών [Wet conflictenrecht onrechtmatige daad] ορίζει ότι η αδικοπραξία διέπεται από το δίκαιο του κράτους στο οποίο έλαβε χώρα η πράξη (άρθρο 3 παράγραφος 1 του WCOD). Ωστόσο, υπάρχουν αρκετές εξαιρέσεις στον κανόνα αυτό, ιδίως εάν οι συνέπειες της πράξης επέρχονται σε κράτος άλλο από εκείνο στο οποίο έλαβε χώρα, εάν ο υπαίτιος της ζημίας και ο ζημιωθείς έχουν τον τόπο συνήθους διαμονής τους στο ίδιο κράτος ή σε περίπτωση αθέμιτου ανταγωνισμού. Εάν μια αδικοπραξία συνδέεται στενά με άλλη έννομη σχέση μεταξύ των μερών, το δικαστήριο δύναται, παρά τα προαναφερθέντα, να εφαρμόσει επίσης στην αδικοπραξία το δίκαιο που διέπει την άλλη έννομη σχέση (άρθρο 5 του WCOD).

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Παρά τα προαναφερθέντα, τα μέρη μπορούν επίσης να επιλέξουν τα ίδια το εφαρμοστέο δίκαιο (άρθρο 6 του WCOD).

Τροχαία ατυχήματα

Καταρχήν, εφαρμόζεται το δίκαιο της χώρας στην οποία συνέβη το ατύχημα (άρθρο 3 της Σύμβασης της Χάγης για τα τροχαία ατυχήματα). Ωστόσο, εάν το ατύχημα αφορά αποκλειστικά οχήματα καταχωρημένα σε άλλο κράτος, με την επιφύλαξη πρόσθετων όρων, εφαρμόζεται το δίκαιο του κράτους στο οποίο είναι καταχωρημένα τα εν λόγω οχήματα (άρθρα 4, 5, 6 της Σύμβασης της Χάγης για τα τροχαία ατυχήματα).

Ανεξάρτητα από το εφαρμοστέο δίκαιο, εφαρμόζονται οι κανονισμοί για την οδική κυκλοφορία και την ασφάλεια που ισχύουν στον τόπο του ατυχήματος (άρθρο 7 της Σύμβασης της Χάγης για τα τροχαία ατυχήματα).

Ευθύνη για ελαττωματικά προϊόντα

Σε θέματα που αφορούν ευθύνη για ελαττωματικά προϊόντα, όπως ορίζεται στα άρθρα 1, 2 και 3 της Σύμβασης της Χάγης για την ευθύνη λόγω ελαττωματικών προϊόντων, εφαρμόζεται το δίκαιο του τόπου όπου έλαβε χώρα η πράξη που προκάλεσε τη ζημία, εφόσον πληρούται μία από τις προϋποθέσεις που αναφέρονται στο άρθρο 4 της Σύμβασης της Χάγης για την ευθύνη λόγω ελαττωματικών προϊόντων. Στις λοιπές περιπτώσεις, εφαρμόζεται καταρχήν το δίκαιο του τόπου συνήθους διαμονής του ζημιωθέντος ή το δίκαιο του τόπου διαμονής του υπαιτίου (άρθρα 5, 6 της Σύμβασης της Χάγης για την ευθύνη λόγω ελαττωματικών προϊόντων).

Διαχείριση των υποθέσεων τρίτου

Δεν υπάρχουν νομοθετικές ρυθμίσεις σχετικά με τη διαχείριση των υποθέσεων τρίτου. Εκτός εάν τα μέρη επιλέξουν το εφαρμοστέο δίκαιο, εφαρμόζεται το δίκαιο της χώρας όπου πραγματοποιείται η διαχείριση των υποθέσεων τρίτου. Εάν το εν λόγω δίκαιο δεν είναι δυνατό να καθορισθεί, για παράδειγμα επειδή η διαχείριση των υποθέσεων τρίτου πραγματοποιήθηκε σε περισσότερες χώρες, εφαρμόζεται το δίκαιο της χώρας με τη δικαιοδοσία της οποίας συνδέεται στενότερα η διαχείριση των υποθέσεων τρίτου (Ανώτατο Δικαστήριο, 23 Φεβρουαρίου 1996, ολλανδική νομολογία 1997, 276).

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Αχρεώστητη καταβολή: αδικαιολόγητος πλουτισμός

Δεν έχουν θεσπισθεί νομοθετικά κανόνες σύγκρουσης νόμων σχετικά με τις αχρεώστητες καταβολές και τον αδικαιολόγητο πλουτισμό, ούτε υπάρχει σαφής νομολογία για τα θέματα αυτά.

III.3. Προσωπικό καθεστώς (ονοματεπώνυμο, τόπος διαμονής, ικανότητα δικαίου)

Γενικές πληροφορίες

Καταρχήν το προσωπικό καθεστώς ενός προσώπου διέπεται από το εθνικό του δίκαιο. Για τους ολλανδούς πολίτες, αυτό ορίζεται στο άρθρο 6 του AB· για τους μη ολλανδούς πολίτες, το καθεστώς τους προκύπτει ομοίως από τη διάταξη αυτή. Σε επιμέρους νόμους προβλέπονται πολλές εξαιρέσεις στο άρθρο 6 του AB.

Ονοματεπώνυμο

Οι διατάξεις της Σύμβασης για τα επώνυμα και τα ονόματα ενσωματώθηκαν στον Νόμο περί (σύγκρουσης νόμων σε θέματα) επωνύμων και ονομάτων. Ο εν λόγω Νόμος περιλαμβάνει επίσης προσθήκες που ισχύουν ειδικά στο ολλανδικό ιδιωτικό διεθνές δίκαιο. Σύμφωνα με το άρθρο 1 του WCN, το επώνυμο ενός προσώπου διέπεται από το εθνικό του δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων ιδιωτικού διεθνούς δικαίου που περιλαμβάνονται στο εν λόγω δίκαιο.

Εάν ένα πρόσωπο διαθέτει τόσο την ολλανδική όσο και μια αλλοδαπή ιθαγένεια, ισχύει το ολλανδικό δίκαιο (άρθρο 2 του WCN). Εάν ένα πρόσωπο διαθέτει περισσότερες ιθαγένειες, μη συμπεριλαμβανομένης της ολλανδικής, εφαρμόζεται το δίκαιο της ιθαγένειας με την οποία το πρόσωπο έχει τους στενότερους δεσμούς, λαμβανομένων υπόψη όλων των περιστάσεων (άρθρο 1 παράγραφος 2 του WCN). Το άρθρο 5β του WCN διέπει την επιλογή του επωνύμου σε διεθνείς περιπτώσεις.

Τόπος διαμονής

Δεν υπάρχουν κανόνες που να διέπουν τον τόπο διαμονής στο ολλανδικό ιδιωτικό διεθνές δίκαιο. Στην πράξη, ισχύουν τα ακόλουθα: Εάν μια σύμβαση ή ένας νόμος αναφέρεται στον τόπο διαμονής ενός προσώπου, στις περισσότερες περιπτώσεις το ολλανδικό δικαστήριο ενδιαφέρεται μόνον να γνωρίζει εάν ο εν λόγω τόπος διαμονής βρίσκεται ή όχι στις Κάτω Χώρες (για παράδειγμα, τα άρθρα 1 έως 14 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, τα οποία αναφέρονται μόνον στο ζήτημα του κατά πόσον το ολλανδικό δικαστήριο είναι αρμόδιο και όχι στο ζήτημα του κατά πόσον το αλλοδαπό δικαστήριο είναι αρμόδιο). Πρέπει να εφαρμόσει στο θέμα αυτό τα άρθρα 1:10 έως και 1:15 του ολλανδικού Αστικού Κώδικα. Άλλες συμβάσεις και νόμοι αναφέρονται συχνά στον τόπο συνήθους διαμονής ενός προσώπου. Στην περίπτωση αυτή μπορεί να είναι σημαντικό το κατά πόσον ο εν λόγω τόπος συνήθους διαμονής βρίσκεται στις Κάτω Χώρες ή στο εξωτερικό (για παράδειγμα, στη Σύμβαση της Ρώμης, βάσει της οποίας πρέπει να καθορισθεί κατά πόσον εφαρμόζεται το ολλανδικό ή το αλλοδαπό δίκαιο). Επομένως, η έννοια του «τόπου συνήθους διαμονής» δεν ορίζεται περαιτέρω βάσει κανόνων στο πλαίσιο του ολλανδικού δικαίου, αλλά μάλλον βάσει κανόνων που αντιστοιχούν στη σχετική ρύθμιση (αυτόνομη ερμηνεία της σύμβασης ή, στην περίπτωση των ευρωπαϊκών κανονισμών, αυτόνομη ερμηνεία του κανονισμού).

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Ανήλικοι και ικανότητα δικαίου

Το κατά πόσον ένα πρόσωπο είναι ανήλικο και κατά πόσον διαθέτει ικανότητα δικαίου καθορίζεται καταρχήν, σύμφωνα με το άρθρο 6 του AB, από το δίκαιο της ιθαγένειάς του. Ορισμένες ρυθμίσεις περιέχουν μια επιμέρους διάταξη, η οποία καθορίζει την ηλικία μέχρι την οποία εφαρμόζεται η εν λόγω ρύθμιση.

Προστασία ανηλίκων και ενηλίκων

Το ζήτημα του κατά πόσον ένα πρόσωπο είναι ανήλικο ή/και διαθέτει ικανότητα δικαίου πρέπει να διαχωρίζεται από το ζήτημα των μέτρων που μπορούν να εφαρμοσθούν για την προστασία των συμφερόντων ενός ανηλίκου ή ενός ενηλίκου. Όσον αφορά τους ανηλίκους, τα εν λόγω μέτρα υπάγονται στη Σύμβαση της Χάγης του 1961 για τους ανηλίκους, σύμφωνα με το άρθρο 2 της οποίας εφαρμόζεται το δίκαιο του τόπου συνήθους διαμονής του ανηλίκου. Στην περίπτωση των ενηλίκων, τα εν λόγω μέτρα παραμένουν συνδεδεμένα με το εθνικό δίκαιο αλλά, κατ' αναλογία προς το άρθρο 2 της Σύμβασης της Χάγης του 1961 για τους ανηλίκους, και με το δίκαιο του τόπου συνήθους διαμονής.

III.4. Σχέσεις συγγένειας εξ αίματος και υιοθεσία

Σχέσεις συγγένειας εξ αίματος

Οι γονείς του τέκνου καθορίζονται από το δίκαιο που ορίζει ο Νόμος περί (σύγκρουσης νόμων σε θέματα) σχέσεων συγγένειας εξ αίματος. Ο εν λόγω Νόμος θεσπίζει κανόνες σύγκρουσης νόμων για τις ακόλουθες περιπτώσεις:

Σχέση συγγένειας εξ αίματος συνεπεία γάμου: το δίκαιο της κοινής ιθαγένειας των συζύγων κατά τον χρόνο γέννησης του τέκνου· εάν οι σύζυγοι έχουν διαφορετικές ιθαγένειες, το δίκαιο του τόπου συνήθους διαμονής αμφοτέρων των συζύγων ή, ελλείψει αυτού, το δίκαιο του τόπου συνήθους διαμονής του τέκνου (άρθρο 1 του WCA).

Σχέση συγγένειας εξ αίματος άγαμης γυναίκας: το εθνικό δίκαιο της γυναίκας· ωστόσο, σχέση συγγένειας εξ αίματος καθορίζεται σε κάθε περίπτωση, εάν ο τόπος συνήθους διαμονής της γυναίκας είναι οι Κάτω Χώρες (άρθρο 3 του WCA).

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Σχέση συγγένειας εξ αίματος συνεπεία αναγνώρισης τέκνου: η αναγνώριση είναι δυνατή εφόσον είναι εφικτή σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο του άνδρα ή του τέκνου ή σύμφωνα με το δίκαιο του τόπου συνήθους διαμονής του άνδρα ή του τέκνου. Ειδικοί κανόνες ισχύουν όσον αφορά την αναγνώριση τέκνου από έγγαμο Ολλανδό και τη συγκατάθεση της μητέρας (άρθρο 4 του WCA).

Νομικός καθορισμός της πατρότητας: το δίκαιο της κοινής ιθαγένειας του άνδρα και της μητέρας· εάν ο άνδρας και η μητέρα έχουν διαφορετικές ιθαγένειες, το δίκαιο του κοινού τόπου συνήθους διαμονής τους ή, ελλείψει αυτού, το δίκαιο του τόπου συνήθους διαμονής του τέκνου (άρθρο 6 του WCA).

Σχέση συγγένειας εξ αίματος συνεπεία νομιμοποίησης: καταρχήν, ισχύει η Σύμβαση για τη νομιμοποίηση των τέκνων με γάμο (Ρώμη, 10 Δεκεμβρίου 1970).

Υιοθεσία

Το ολλανδικό δίκαιο εφαρμόζεται στις υιοθεσίες που κηρύσσονται στις Κάτω Χώρες ή στην ανάκλησή τους (άρθρο 3 του WCAd). Η συγκατάθεση των γονέων ή άλλων προσώπων διέπεται καταρχήν από το δίκαιο της ιθαγένειας του τέκνου· εάν το τέκνο διαθέτει περισσότερες ιθαγένειες, καθοριστικός παράγοντας είναι η ιθαγένεια της χώρας με την οποία το τέκνο έχει στενότερους δεσμούς, λαμβανομένων υπόψη όλων των περιστάσεων.

III.5. Γάμος, καταχωρημένη συντροφική σχέση, συγκατοίκηση συντρόφων εκτός γάμου, διαζύγιο, δικαστικός χωρισμός, υποχρεώσεις διατροφής

Γάμος

Για να τελεσθεί ένας γάμος στις Κάτω Χώρες, αμφότερα τα μέρη πρέπει να πληρούν τις προϋποθέσεις που ορίζει το εθνικό τους δίκαιο για τη σύναψη γάμου. Εάν ένα από τα μέρη διαθέτει την ολλανδική ιθαγένεια, ο γάμος μπορεί επίσης να τελεσθεί εφόσον αμφότερα τα μέλη πληρούν τις προϋποθέσεις που ορίζει το ολλανδικό δίκαιο (άρθρο 2 του WCH). Γάμος δεν τελείται εάν συντρέχει οποιαδήποτε από τις περιστάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 3 του WCH, καθώς στην περίπτωση αυτή ο γάμος θεωρείται ότι παραβιάζει τη δημόσια τάξη. Στις Κάτω Χώρες, ο γάμος τελείται μόνον από το ληξιαρχείο ή, εφόσον συντρέχουν ορισμένες προϋποθέσεις, από αλλοδαπό διπλωματικό ή προξενικό υπάλληλο (άρθρο 4 του WCH).

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Περιουσιακές σχέσεις των συζύγων

Ο κανόνας σύγκρουσης νόμων που ορίζεται από το δίκαιο στο οποίο υπάγονται οι περιουσιακές σχέσεις των συζύγων εξαρτάται από την ημερομηνία τέλεσης του γάμου.

Εάν ο γάμος τελέσθηκε πριν από τις 23 Αυγούστου 1977, σε ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις εφαρμόζεται η Σύμβαση της Χάγης της 17ης Ιουλίου 1905 για τον γάμο, η οποία παραπέμπει στο εθνικό δίκαιο του άνδρα κατά τον χρόνο σύναψης του γάμου.

Στις περιπτώσεις των γάμων που δεν υπάγονται στη σύμβαση αυτή και που τελέσθηκαν πριν από την 1η Σεπτεμβρίου 1992, η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου της 10ης Δεκεμβρίου 1976 (ολλανδική νομολογία 1977, 275, Chelouche/van Leer) προβλέπει κανόνες σύγκρουσης νόμων.

Σύμφωνα με τους κανόνες αυτούς, οι μέλλοντες σύζυγοι μπορούν να επιλέξουν οι ίδιοι το δίκαιο που θα διέπει τις περιουσιακές σχέσεις τους. Εάν δεν το πράξουν, εφαρμόζεται το δίκαιο της κοινής ιθαγένειάς τους κατά τον χρόνο σύναψης του γάμου ή που απόκτησαν συντόμως μετά τον γάμο. Ελλείψει αυτού, εφαρμόζεται το δίκαιο του κράτους της πρώτης συζυγικής κατοικίας τους. Ελλείψει αυτού, εφαρμόζεται το δίκαιο της χώρας με την οποία τα μέρη έχουν στενότερους δεσμούς, λαμβανομένων υπόψη όλων των περιστάσεων.

Το εφαρμοστέο δίκαιο βάσει αυτών των κανόνων σύγκρουσης νόμων εξακολουθεί να εφαρμόζεται, εκτός εάν τα μέρη επιλέξουν ένα δίκαιο σε μεταγενέστερη ημερομηνία.

Οι γάμοι που τελέσθηκαν έως και την 1η Σεπτεμβρίου 1992 υπάγονται στη Σύμβαση της Χάγης για τις περιουσιακές σχέσεις των συζύγων. Η εν λόγω σύμβαση επιτρέπει επίσης την επιλογή δικαίου, με ορισμένους περιορισμούς. Εάν δεν γίνει επιλογή δικαίου, ανάλογα με τις περιστάσεις, εφαρμόζεται το δίκαιο της χώρας στην οποία τα μέρη εγκατέστησαν τον πρώτο τόπο συνήθους διαμονής τους μετά τον γάμο ή το δίκαιο της κοινής ιθαγένειάς τους.

Επομένως, η μεταβολή των περιστάσεων (ιθαγένεια, τόπος συνήθους διαμονής) μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη μεταβολή του εφαρμοστέου δικαίου.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Προσωπικές συνέπειες του γάμου

Οι συνέπειες του γάμου οι οποίες δεν υπάγονται στις περιουσιακές σχέσεις των συζύγων διέπονται από το δίκαιο που ορίζει ο WCHb. Εφαρμόζεται αντίστοιχα το δίκαιο της κοινής ιθαγένειας των συζύγων, το δίκαιο της χώρας στην οποία έχουν αμφότεροι τον τόπο συνήθους διαμονής τους ή το δίκαιο της χώρας με την οποία έχουν τους στενότερους δεσμούς, λαμβανομένων υπόψη όλων των περιστάσεων (άρθρο 1 παράγραφοι 1 και 2 του WCHb· ωστόσο, βλέπε τις εξαιρέσεις στα άρθρα 2 και 3 του WCHb).

Διαζύγιο, δικαστικός χωρισμός

Συνέπεια των κανόνων σύγκρουσης νόμων βάσει του άρθρου 1 του Νόμου περί (σύγκρουσης νόμων σε θέματα) διαζυγίου είναι ότι, στην πράξη, το ολλανδικό δίκαιο εφαρμόζεται σχεδόν πάντοτε στη διαδικασία διαζυγίου. Μόνον εάν οι σύζυγοι διαθέτουν κοινή αλλοδαπή ιθαγένεια εφαρμόζεται το δίκαιο της εν λόγω ιθαγένειας, αλλά υπάρχουν επίσης πολλές εξαιρέσεις στον κανόνα αυτό.

Καταχωρημένη συντροφική σχέση

Το ολλανδικό δίκαιο εφαρμόζεται στην περίπτωση προσώπων που συνάπτουν καταχωρημένη συντροφική σχέση στις Κάτω Χώρες (άρθρο 1 του Νόμου περί (σύγκρουσης νόμων σε θέματα) καταχωρημένης συντροφικής σχέσης). Εφαρμόζεται επίσης στη λύση της καταχωρημένης συντροφικής σχέσης, εκτός ορισμένων εξαιρέσεων (άρθρα 22, 23 παράγραφος 1 του WCGP).

Περιουσιακές σχέσεις σε περίπτωση καταχωρημένης συντροφικής σχέσης

Οι σύντροφοι μπορούν, με ορισμένους περιορισμούς, να ορίσουν το δίκαιο που θα διέπει τις περιουσιακές σχέσεις τους (άρθρα 6, 8 του WCGP). Εάν δεν το πράξουν, εφαρμόζεται το δίκαιο της χώρας στην οποία συνάφθηκε η συντροφική σχέση, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων ιδιωτικού διεθνούς δικαίου που ισχύουν στην εν λόγω χώρα (άρθρο 7 του WCGP).

Προσωπικές σχέσεις μεταξύ των συντρόφων

Οι προσωπικές σχέσεις μεταξύ των συντρόφων διέπονται από το δίκαιο της χώρας στην οποία συνάφθηκε η συντροφική σχέση, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων ιδιωτικού διεθνούς δικαίου που ισχύουν στην εν λόγω χώρα (άρθρο 5 παράγραφοι 1 και 2 του WCGP· ωστόσο, βλέπε εξαιρέσεις στις παραγράφους 3 και 4).

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Λύση καταχωρημένης συντροφικής σχέσης

Στη λύση μιας καταχωρημένης συντροφικής σχέσης εφαρμόζεται το ολλανδικό δίκαιο ή, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, το δίκαιο της χώρας στην οποία συνάφθηκε η συντροφική σχέση (άρθρα 22, 23 του WCGP).

Συγκατοίκηση συντρόφων εκτός γάμου

Δεν υπάρχουν κανόνες σύγκρουσης νόμων σχετικά με τις περιπτώσεις συγκατοίκησης προσώπων που δεν έχουν συνάψει γάμο ή καταχωρημένη συντροφική σχέση.

Διατροφή

Οι υποχρεώσεις διατροφής διέπονται από το δίκαιο που ορίζεται βάσει της Σύμβασης της Χάγης του 1973 για τη διατροφή. Οι κανόνες σύγκρουσης νόμων στο πλαίσιο της εν λόγω σύμβασης έχουν ως εξής: οι υποχρεώσεις διατροφής διέπονται καταρχήν από το δίκαιο του τόπου συνήθους διαμονής του δικαιούχου της διατροφής (άρθρο 4 της Σύμβασης της Χάγης του 1973 για τη διατροφή). Η σημαντικότερη εξαίρεση στον κανόνα αυτό είναι ότι, στην περίπτωση πρώην συζύγων, σε σχέση με τη διατροφή εφαρμόζεται ομοίως το δίκαιο που εφαρμόσθηκε στη διαδικασία διαζυγίου (άρθρο 8 της Σύμβασης της Χάγης του 1973 για τη διατροφή).

III.6. Νόμοι περί περιουσιακών σχέσεων των συζύγων

Βλέπε ανάλυση υπό 3.5 ανωτέρω.

III.7. Νόμοι περί κληρονομικής διαδοχής

Σύμφωνα με το άρθρο 1 του Νόμου περί (σύγκρουσης νόμων σε θέματα) κληρονομικής διαδοχής, εφαρμόζεται η Σύμβαση της Χάγης για το κληρονομικό δίκαιο: ο διαθέτης μπορεί να επιλέξει το δίκαιο που εφαρμόζεται στην κληρονομία. Εάν δεν το πράξει, εφαρμόζεται το δίκαιο του τελευταίου τόπου συνήθους διαμονής του, εφόσον διέμεινε στον συγκεκριμένο τόπο περισσότερα από πέντε έτη ή, άλλως, το δίκαιο της ιθαγένειάς του (άρθρο 3 της Σύμβασης της Χάγης για το κληρονομικό δίκαιο).

Το κατά πόσον ο τύπος της διαθήκης είναι έγκυρος (για παράδειγμα, κατά πόσον απαιτείται συμβολαιογραφική πράξη ή όχι) μπορεί να αξιολογηθεί σύμφωνα με ένα από τα νομικά συστήματα που αναφέρονται συνοπτικά στο άρθρο 1 της Σύμβασης της Χάγης για τον τύπο των διατάξεων διαθήκης. Σε αυτά περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, το δίκαιο του τόπου κατάρτισης της διαθήκης και το δίκαιο της ιθαγένειας ή του τόπου διαμονής του διαθέτη, είτε κατά τον χρόνο κατάρτισης της διαθήκης είτε κατά τον χρόνο θανάτου του διαθέτη.

III.8. Δίκαιο κυριότητας

Εμπράγματα δικαιώματα

Τα εμπράγματα δικαιώματα διέπονται από το δίκαιο του τόπου στον οποίο βρίσκεται το (κινητό ή ακίνητο) περιουσιακό στοιχείο. Για τα ακίνητα περιουσιακά στοιχεία, αυτό προσδιορίζεται στο άρθρο 7 του AB. Στην περίπτωση κινητών περιουσιακών στοιχείων, ο κανόνας αυτός μπορεί να προκύπτει από τη νομολογία.

Τα κινητά περιουσιακά στοιχεία συχνά μεταφέρονται σε άλλη χώρα. Στην περίπτωση αυτή, ο καθορισμός των εμπράγματων δικαιωμάτων και το εύρος των εν λόγω δικαιωμάτων αξιολογούνται σύμφωνα με το δίκαιο του τόπου στον οποίο βρίσκεται το περιουσιακό στοιχείο κατά τον χρόνο του κρίσιμου γεγονότος· τα δικαιώματα που δημιουργούνται με τον τρόπο αυτό παραμένουν σε ισχύ ακόμη και αν το περιουσιακό στοιχείο μεταφερθεί αλλού. Τα δικαιώματα που αποκτώνται μετά τη μεταφορά διέπονται από το δίκαιο της νέας τοποθεσίας και υπερισχύουν των δικαιωμάτων που έχουν δημιουργηθεί προηγουμένως.

Καταπιστεύματα

Τα καταπιστεύματα υπάγονται στο δίκαιο που ορίζει η Σύμβαση της Χάγης για τα καταπιστεύματα. Ο ιδρυτής του καταπιστεύματος μπορεί να επιλέξει ο ίδιος το εφαρμοστέο δίκαιο (άρθρο 6 της Σύμβασης της Χάγης για τα καταπιστεύματα). Εάν δεν το πράξει, εφαρμόζεται το δίκαιο της χώρας με την οποία το καταπίστευμα έχει στενότερους δεσμούς. Χωριστοί κανόνες σύγκρουσης νόμων σχετικά με επιμέρους θέματα περιλαμβάνονται στον WCT.

III.9. Αφερεγγυότητα

Κάθε διαδικασία αφερεγγυότητας που κινείται στις Κάτω Χώρες υπάγεται στο δίκαιο που ορίζει ο κανονισμός για την αφερεγγυότητα.

Πρόσθετες πληροφορίες

Στη διεύθυνση www.internationaalprivaatrecht.nl English - Nederlands τελεί υπό κατασκευή δικτυακός τόπος στον οποίο θα δημοσιευθούν τα κείμενα της ισχύουσας νομοθεσίας στις Κάτω Χώρες σε θέματα ιδιωτικού διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των ολλανδικών κειμένων των ευρωπαϊκών κανονισμών στον τομέα αυτό και της ολλανδικής μετάφρασης των προαναφερόμενων συμβάσεων.

Τα αυθεντικά κείμενα των συμβάσεων της Χάγης στη γαλλική και αγγλική γλώσσα και τα στοιχεία που αφορούν το καθεστώς των εν λόγω συμβάσεων είναι διαθέσιμα στη διεύθυνση: www.hcch.net English - français.

Νομικές συμβουλές και πληροφορίες σχετικά με το ιδιωτικό διεθνές δίκαιο και το αλλοδαπό δίκαιο διατίθενται από το T.M.C. Asser Instituut, www.asser.nl English, και από το Διεθνές Νομικό Ινστιτούτο, www.iji.nl English - Nederlands.

« Εφαρμοστέο δίκαιο - Γενικές Πληροφορίες | Κάτω Χώρες - Γενικές Πληροφορίες »

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Τελευταία ενημέρωση: 23-04-2009

 
  • Κοινοτικό δίκαιο
  • Διεθνές δίκαιο

  • Βέλγιο
  • Βουλγαρία
  • Τσεχία
  • Δανία
  • Γερµανία
  • Εσθονία
  • Ιρλανδία
  • Ελλάδα
  • Ισπανία
  • Γαλλία
  • Ιταλία
  • Κύπρος
  • Λεττονία
  • Λιθουανία
  • Λουξεµβούργο
  • Ουγγαρία
  • Μάλτα
  • Κάτω Χώρες
  • Αυστρία
  • Πολωνία
  • Πορτογαλία
  • Ρουμανία
  • Σλοβενία
  • Σλοβακία
  • Φινλανδία
  • Σουηδία
  • Ηνωµένο Βασίλειο