Komisja Europejska > EJN > Prawo właściwe > Austria

Ostatnia aktualizacja: 03-07-2007
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Prawo właściwe - Austria

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

Źródła prawa Źródła prawa
1.1. Prawo krajowe 1.1.
1.2. Konwencje wielostronne 1.2.
1.3. Umowy dwustronne 1.3.
Zastosowanie norm prawa kolizyjnego Zastosowanie norm prawa kolizyjnego
2.1. Urzędowe zastosowanie norm prawa kolizyjnego 2.1.
2.2. Odesłanie 2.2.
2.3. Zmiana czynnika łączącego 2.3.
2.4. Wyjątki w zastosowaniu norm kolizyjnych 2.4.
2.5. Ustanowienie prawa obcego 2.5.
Normy kolizyjne Normy kolizyjne
3.1. Zobowiązania umowne 3.1.
3.2. Pozaumowne roszczenia odszkodowawcze 3.2.
3.3. Status osobowy 3.3.
3.4. Ojcostwo, relacja między rodzicami i dziećmi, adopcja 3.4.
3.5. Małżeństwo, związek partnerski, rozwód, alimenty 3.5.
3.6. Ustrój współwłasności małżeńskiej 3.6.
3.7. Dziedziczenie, testament 3.7.
3.8. Prawa rzeczowe 3.8.
3.9. Upadłość 3.9.

 

1. Źródła prawa

1.1. Prawo krajowe

Austriackie prawo prywatne międzynarodowe (IPR) jest skodyfikowane. Prawem podstawowym jest ustawa o prawie prywatnym międzynarodowym (IPRG) z 15 czerwca 1978 roku, Federalny Dziennik Ustaw Nr 304/1978. Oprócz tej ustawy istnieją następujące postanowienia dotyczące prawa kolizyjnego:

  • Art. 13(a) ustawy federalnej z 8 marca 1979 r., w której jest mowa o postanowieniach dotyczących ochrony konsumenta (ustawa o ochronie konsumenta – KSchG), Federalny Dziennik Ustaw Nr 140/1979;
  • Art. 11 ustawy federalnej o nabywaniu praw do korzystania z nieruchomości w oznaczonym czasie (ustawa o korzystaniu w oznaczonym czasie – TNG), Federalny Dziennik Ustaw I Nr 32/1997;
  • Ustawa federalna o prawie międzynarodowych umów ubezpieczeniowych dla Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Federalny Dziennik Ustaw Nr 89/1993;
  • Art. 20 ustawy federalnej wprowadzający w życie Dyrektywę Rady 93/7/EWG w sprawie zwrotu dóbr kultury wywiezionych niezgodnie z prawem z suwerennego terytorium Państwa Członkowskiego Wspólnoty Europejskiej, Federalny Dziennik Ustaw I Nr 67/1998;
  • Art. 23 ustawy federalnej o odpowiedzialności cywilnej za szkody spowodowane przez radioaktywność (ustawa o odpowiedzialności jądrowej z 1999 r. – AtomHG 1999), Federalny Dziennik Ustaw I Nr 170/1998;
  • Ustawa federalna o prawie międzynarodowych umów ubezpieczeniowych dla Europejskiego Obszaru Gospodarczego (IVVG), Federalny Dziennik Ustaw Nr 89/1993;
  • Art. 16 i 18 ustawy federalnej o zatwierdzaniu rachunków w systemach płatniczych, systemach przekazywania papierów wartościowych oraz systemach rozrachunkowych papierów wartościowych (ustawa o nieodwracalności rozliczeń), Federalny Dziennik Ustaw I Nr 98/2001;
  • Art. 221 do 235 ustawy federalnej o międzynarodowym prawie upadłościowym (IIRG), Federalny Dziennik Ustaw I Nr 36/2003.
1.2. Konwencje wielostronne

Zgodnie z art. 53 IPRG umowy międzynarodowe nie podlegają IPRG. Mają one pierwszeństwo przed postanowieniami niniejszej ustawy oraz innymi krajowymi normami kolizyjnymi. Następujące konwencje wielostronne podpisane przez Austrię zawierają normy prawa kolizyjnego:

Do góryDo góry

  • Konwencja Haska z 24 października 1956 r. English - français o prawie właściwym dla zobowiązań alimentacyjnych wobec dzieci;
  • Konwencja Haska z 5 października 1961 r. English - français dotycząca uprawnień organów władzy oraz prawa właściwego w odniesieniu do ochrony nieletnich;
  • Konwencja Haska z 5 października 1961 r. English - français o prawie właściwym dla formy rozporządzeń testamentowych;
  • Konwencja Haska z 4 maja 1971 r. English - français o prawie właściwym dla wypadków drogowych;
  • Konwencja CIEC z 20 września 1970 r. English - français PDF File (PDF File 140 KB) o uznaniu dziecka poprzez małżeństwo;
  • Konwencja Rzymska z 19 czerwca 1980 r. o prawie właściwym dla zobowiązań umownych.
1.3. Umowy dwustronne

Następujące umowy dwustronne zawierają normy prawa kolizyjnego:

Do góryDo góry

  • Umowa z 9 września 1959 r. pomiędzy Republiką Austrii a Iranem o przyjaźni i stałym pobycie;
  • Umowa z 16 grudnia 1954 r. pomiędzy Federacyjną Ludową Republiką Jugosławii a Republiką Austrii o obustronnej współpracy sądowej;
  • Umowa z 11 grudnia 1963 r. pomiędzy Polską Rzeczpospolitą Ludową a Republiką Austrii o wzajemnych stosunkach w sprawach z zakresu prawa cywilnego oraz o dokumentacji;
  • Umowa z 9 kwietnia 1965 r. pomiędzy Republiką Austrii a Węgierską Republiką Ludową o sprawach spadkowych.

2. Zastosowanie norm prawa kolizyjnego

2.1. Urzędowe zastosowanie norm prawa kolizyjnego

Prawo obce stosuje się z urzędu i zgodnie z zastosowaniem na obszarze pochodzenia (art. 3 IPRG).

2.2. Odesłanie

Zgodnie z art. 5 IPRG należy zastosować się do odesłania, chyba że odesłanie zostało uczynione specjalnie do prawa właściwego. Jeśli prawo obce odsyła ponownie do prawa austriackiego, to prawo austriackie ma charakter rozstrzygający. Jeśli prawo obce odsyła do prawa, do którego już odsyłano, to prawo, do którego uczyniono odesłanie jako pierwszego, jest rozstrzygające.

2.3. Zmiana czynnika łączącego

Późniejsza zmiana warunków rozstrzygających o związku z określonym przepisem prawnym nie dotyczy elementów sprawy, które zostały już zakończone (art. 7 IPRG). Dlatego też dla zakończonych okoliczności faktycznych w zasadzie właściwym jest prawo rozstrzygające w momencie zaistnienia tych okoliczności, a dla okoliczności trwających, prawo rozstrzygające w momencie orzekania.

Do góryDo góry

2.4. Wyjątki w zastosowaniu norm kolizyjnych

Prawo, do którego następuje odesłanie, nie jest właściwe, jeśli jego zastosowanie doprowadziłoby do niezgodności z fundamentalnymi wartościami austriackiego prawa i porządku (art. 6 IPRG).

W prawie austriackim istnieją postanowienia stosowane niezależnie od przepisów prawa prywatnego międzynarodowego (normy interwencyjne). W przypadku niektórych z tych postanowień, ich charakter jest wynikiem sposobu, w jaki zostały sformułowane, w przypadku innych – jest wynikiem ich przedmiotu.

2.5. Ustanowienie prawa obcego

Prawo obce powinno być ustanowione z urzędu. W tym celu sąd może opierać się na współpracy pomiędzy stronami, na informacjach z Federalnego Ministerstwa Sprawiedliwości lub na ekspertyzach biegłych sądowych. Jeśli mimo wszelkich starań prawo obce nie może być ustanowione w ustalonym czasie, właściwym jest prawo austriackie (art. 4 IPRG).

3. Normy kolizyjne

3.1. Zobowiązania umowne

Zobowiązania umowne, których nie obejmuje Konwencja Rzymska, powinny być orzekane zgodnie z prawem określonym wyraźnie lub ostatecznie przez strony. Jeśli nie wybrano żadnego prawa, właściwymi są art. 46-49 IPRG (art. 35 IPRG). Jednakże, jeśli art. 46-49 nie regulują kwestii zobowiązań umownych (ponieważ nie istnieją specjalne postanowienia w art. 1 IPRG), to rozstrzygającym jest prawo, z którym okoliczności sprawy pozostają w najściślejszym związku.

Do góryDo góry

Specjalne normy prawa kolizyjnego są właściwe dla umów konsumenckich: w art. 13 (a)(1) Ustawy o ochronie konsumenta (KSchG), są wprowadzane w życie normy kolizyjne kilku dyrektyw z zakresu ochrony konsumenta. Postanowienie to głównie ogranicza swobodę wyboru prawa z zakresu ochrony konsumenta. Art. 11(1) Ustawy o korzystaniu w oznaczonym czasie (TNG) zawiera dalsze postanowienie prawa prywatnego międzynarodowego ograniczające swobodę wyboru powyższego prawa.

Ustawa federalna o międzynarodowych umowach ubezpieczeniowych dla Europejskiego Obszaru Gospodarczego (wprowadzająca dyrektywy w życie) reguluje prawo właściwe dla umów ubezpieczeniowych, obejmujących ryzyko istniejące w Państwach Członkowskich EOG. Istnieje ograniczenie w wyborze tego prawa. Jeśli nie istnieje swoboda wyboru prawa, rozstrzygające jest prawo państwa, z którym umowa pozostaje w najściślejszym związku. Przyjmuje się, że najściślejszy związek istnieje z państwem, w którym występujące ryzyko jest objęte ubezpieczeniem. Zakres ubezpieczenia jest dostosowywany oddzielnie do każdego rodzaju ubezpieczenia.

Normy interwencyjne to np. art. 7, 7a i 7b nowelizacji ustawy o umowach o pracę (AVRAG), na mocy których osoby zatrudnione w Austrii mają zagwarantowane co najmniej prawo do wynagrodzenia wynegocjowanego w układzie zbiorowym oraz do minimalnego wymiaru urlopu niezależnie od rozstrzygającego prawa. Kolejną normą interwencyjną jest art. 13 (a)(2) KSchG, na mocy którego właściwymi są: art. 6 KSchG (o niedozwolonych klauzulach umownych), art. 864a ABGB (o ważności postanowień specjalnych zawartych w warunkach ogólnych dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej oraz innego rodzaju umowach) i art. 879(3) ABGB (o nieważności rażąco krzywdzących postanowień umownych zawartych w warunkach ogólnych dotyczących działalności gospodarczej oraz innego rodzaju umowach dotyczących ochrony konsumenta), niezależnie od prawa rozstrzygającego w kwestii umowy, jeśli umowa została zawarta w związku z działalnością wykonywaną przez przedsiębiorstwo na terenie Austrii oraz celem zawarcia umowy podlegającej prawu rozstrzygającemu. Podobną normą interwencyjną jest art. 11(2) TNG.

Do góryDo góry

3.2. Pozaumowne roszczenia odszkodowawcze

Czynnik łączący dla pozaumownych roszczeń odszkodowawczych reguluje art. 35 i 48 IPRG.

Odszkodowania powinny być orzekane zgodnie z prawem wybranym przez strony zobowiązania, a jeśli nie dokonano takiego wyboru, zgodnie z prawem państwa, w którym doszło do działania powodującego szkodę. Jednakże jeśli istnieje silniejszy związek zainteresowanych stron z prawem jednego i tego samego innego państwa, wtedy prawo tego państwa ma charakter rozstrzygający.

Niniejsza norma prawa kolizyjnego określa prawo rozstrzygające w następujących kwestiach: czy powstał obowiązek odszkodowawczy, kto jest zobowiązany do zapłaty odszkodowania i w jakiej wysokości. Norma ta rozstrzyga również kwestię przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody przez zaniedbanie oraz kwestię roszczenia bezpośredniego strony poszkodowanej wobec ubezpieczyciela, a także kwestię odrzucenia roszczeń odszkodowawczych na mocy ustawy o przedawnieniu.

Roszczenia odszkodowawcze będące skutkiem wypadków drogowych, w ramach Konwencji Haskiej z 4 maja 1971 r. English - français dotyczącej prawa właściwego dla wypadków drogowych, powinny być połączone z konwencją.

Dla roszczeń odszkodowawczych (oraz innych roszczeń) wynikających z nieuczciwej konkurencji rozstrzygające jest prawo państwa, na którego rynku ma miejsce konkurencja (art. 48(2) IRPG).

Do góryDo góry

Roszczenia odszkodowawcze pozaumowne za szkody powstałe w Austrii w wyniku promieniowania jonizującego na prośbę strony poszkodowanej powinny być rozstrzygane zgodnie z prawem austriackim (art. 23(1) AtomHG 1999). Jeśli szkoda zaistniała w wyniku promieniowania jonizującego powstała za granicą i ma być orzekana zgodnie z prawem austriackim, wówczas może być rekompensowana tylko do poziomu określonego statusem osobowym (patrz punkt 3.3) strony poszkodowanej (art. 23(2) AtomHG 1999).

Zarządzanie firmą w imieniu strony bez jej zezwolenia podlega rozstrzygnięciu zgodnie z prawem państwa, w którym to miało miejsce. Jednakże, jeśli jest to ściśle związane z innym stosunkiem prawnym, wtedy prawem właściwym jest prawo rozstrzygające odnośnie niniejszego stosunku prawnego (art. 46 IPRG).

Roszczenia z tytułu nieuczciwego wzbogacenia powinny być rozstrzygane zgodnie z prawem państwa, w którym doszło do wzbogacenia. Jednakże jeśli wzbogacenie opiera się na działaniu na podstawie stosunku prawnego, to rozstrzygające są normy prawa materialnego państwa (niezależnie od odesłania) właściwe dla tego stosunku prawnego (art. 46 IPRG).

3.3. Status osobowy

Status osobowy danej osoby określa prawo państwa, którego obywatelstwo posiada dana osoba. Jeśli osoba posiada więcej niż jedno obywatelstwo, wtedy rozstrzygające jest prawo państwa, z którym ta osoba pozostaje w najsilniejszym związku. Jednakże obywatelstwo austriackie ma zawsze charakter rozstrzygający. Status osobowy uchodźców i bezpaństwowców określa prawo państwa, w którym zwykle znajduje się miejsce ich stałego pobytu (art. 9 IPRG).

Do góryDo góry

Posługiwanie się nazwiskiem przez daną osobę powinno być orzekane zgodnie z odpowiednim statusem osobowym, niezależnie od przyczyn wyboru tego nazwiska (art. 13 IPRG).

Dlatego też, dla przykładu, nazwisko małżeńskie nie powinno być ustalane zgodnie ze stanem cywilnym, ale statusem nazwiska. Dla formy deklaracji określającej nazwisko właściwy jest ogólny status formalny art. 8 IPRG. (Odpowiednio, forma aktu prawnego powinna być orzekana zgodnie z tym samym prawem, co sam akt prawny. Jednakże wystarczy spełnić wymogi formalne obowiązujące w państwie, w którym akt prawny jest dokonywany). Według prawa opartego na precedensie, nazwisko przyjęte w ramach poprzedniego statusu osobowego nie może być zmienione automatycznie przez zmianę statusu osobowego (obywatelstwa).

Zdolność prawna osoby i jej zdolność do podejmowania czynności prawnych także powinny być orzekane zgodnie z ich statusem osobowym (art. 12 IPRG).

Niniejsze odesłanie obejmuje wszelkie ograniczenia zdolności do podejmowania czynności prawnych, na przykład w wyniku choroby psychicznej, ale nie zdolności do zawarcia małżeństwa. Jeśli dana osoba osiąga pełnoletność, pozostaje zdolna do zawarcia małżeństwa, nawet w sytuacji, gdy po uzyskaniu nowego statusu nie miałaby tej zdolności.

3.4. Ojcostwo, relacja między rodzicami i dziećmi, adopcja

Wymogi odnośnie pochodzenia dziecka i powództwa o zaprzeczenie ojcostwa powinny być orzekane zgodnie ze statusem osobowym (patrz punkt 3.3), który małżonkowie mieli w momencie narodzin dziecka lub jeśli małżeństwo zostało rozwiązane uprzednio, w momencie rozwiązania. Jeśli małżonkowie mają inny status osobowy, status osobowy dziecka w momencie narodzin jest rozstrzygający.

Do góryDo góry

Zakres zastosowania niniejszej normy obejmuje domniemanie ojcostwa męża, podstawy powództwa o zaprzeczenie ojcostwa, a także kwestie: kto jest upoważniony do wystąpienia z powództwem o zaprzeczenie ojcostwa oraz ograniczenia czasowe co do wystąpienia z takim powództwem.

Wymogi odnośnie uznania dziecka pozamałżeńskiego poprzez oświadczenie o uznaniu dziecka (na przykład w związku z postanowieniami krajowymi) powinny być orzekane zgodnie ze statusem osobowym ojca (art. 23 IPRG).

Skutki pochodzenia dziecka oraz uznania dziecka powinny być orzekane zgodnie z ich statusem osobowym (art. 24 IPRG). Zgodnie z konwencją odnośnie uznania dziecka, uznanie w drodze następującego później małżeństwa jest ważne, jeśli jest ważne zgodnie z prawem krajowym ojca lub matki.

Art. 24 IPRG obejmuje kwestie opieki nad dzieckiem i wychowania dziecka, zarządzanie majątkiem dziecka i użytkowanie go, reprezentację prawną przez jednego lub oboje rodziców, wraz z koniecznością uzyskania oficjalnej zgody na pewne działania związane z reprezentacją, ustanowienie władzy rodzicielskiej matki lub ojca po rozwodzie rodziców oraz wzajemne roszczenia alimentacyjne. To postanowienie w dużym stopniu pokrywa się z Konwencją Haską dotyczącą ochrony nieletnich. Stosownie do tego, właściwe władze muszą zastosować własne prawo uwzględniając środki ochrony nieletnich, w tym względzie zazwyczaj są właściwe władze państwa stałego pobytu.

Wymogi odnośnie ustalenia i uznania ojcostwa dziecka pozamałżeńskiego powinny być orzekane zgodnie ze statusem osobowym dziecka w momencie narodzin. Późniejszy status osobowy dziecka jest rozstrzygający, jeśli ustalenie lub uznanie ojcostwa jest dozwolone według tego statusu, a nie według statusu osobowego w momencie narodzin. Prawo, według którego następuje ustalenie i uznanie ojcostwa, jest także rozstrzygające odnośnie powództwa o zaprzeczenie ojcostwa (art. 25 IPRG).

Do góryDo góry

Skutki pochodzenia dziecka ze związku pozamałżeńskiego powinny być orzekane zgodnie z jego statusem osobowym (art. 25 IPRG).

Jeśli chodzi o kwestie ojcostwa, bierze się pod uwagę status osobowy w danym momencie, tak jednak nie jest w kwestiach dotyczących relacji między rodzicami a dzieckiem; znaczenie ma odpowiedni status osobowy dziecka.

Adopcja dziecka zależy zarówno od statusu osobowego rodziców adopcyjnych, jak i wybranego dziecka. Rozstrzygający charakter statusu osobowego dziecka jest ograniczony, chyba że nastąpi osobiste zezwolenie. W takim przypadku jego status osobowy jest rozstrzygający jedynie w kwestii zgody dziecka lub strony trzeciej, z którą dziecko jest związane na mocy prawa rodzinnego.

Skutki adopcji dziecka powinny być orzekane zgodnie ze statusem osobowym rodzica adopcyjnego, a w przypadku adopcji przez małżonków – zgodnie z prawem rozstrzygającym w zakresie osobowych skutków prawnych małżeństwa (w tym względzie patrz punkt 3.5). Po śmierci jednego z małżonków, status osobowy współmałżonka jest rozstrzygający dla tych skutków.

Zakres zastosowania art. 26 IPRG obejmuje istotne wymogi adopcyjne, takie jak wiek rodzica adopcyjnego, różnicę wieku między rodzicami adopcyjnymi, a wybranym dzieckiem oraz kwestię, czy fakt posiadania przez rodziców adopcyjnych własnych dzieci stanowi przeszkodę w adopcji dziecka lub jakie warunki muszą być spełnione. Dodatkowo art. 26 IPRG również jest właściwy dla wymogów zgody, w tym możliwości urzędowego zastąpienia zgody, której odmówiono. Skutki adopcji dziecka w kontekście prawa spadkowego powinny być orzekane nie według statusu adopcyjnego, lecz według statusu dziedziczenia (patrz punkt 3.7).

Do góryDo góry

Adopcja dziecka sama w sobie jest dokonaną okolicznością faktyczną, tak więc orzeczenie nie ulega zmianie, jeśli status osobowy lub czynnik łączący później ulegają zmianie. Adopcja dziecka jest stałym stosunkiem prawnym. Dlatego też status rozstrzygający odnośnie skutków adopcji dziecka może się zmieniać. Dlatego zależy on od odpowiedniego statusu osobowego rodzica adopcyjnego.

3.5. Małżeństwo, związek partnerski, rozwód, alimenty

Formę małżeństwa zawieranego w Austrii powinno się orzekać zgodnie z prawem austriackim, natomiast formę małżeństwa zawieranego za granicą powinno się orzekać zgodnie ze statusem osobowym każdego z narzeczonych. Jednakże wystarczy spełnienie wymogów formalnych miejsca, gdzie zawarto małżeństwo (art. 16 IPRG). Ograniczając odesłanie do wymogów formalnych miejsca zawarcia małżeństwa, rolę odgrywają wyłącznie postanowienia prawa materialnego, dlatego też wszelkie odesłania do prawa miejscowego są nieistotne (wyjątek od art. 5 IPRG, patrz ustęp 2.2).

Wymogi dotyczące zawarcia małżeństwa, a także nieważności małżeństwa oraz wymogi dotyczące unieważnienia małżeństwa (w odróżnieniu od rozwodu) powinny być orzekane zgodnie ze statusem osobowym każdego z narzeczonych (art. 17 IPRG).

Norma ta obejmuje wszystkie istotne wymogi dotyczące zawarcia małżeństwa, czyli innymi słowy głównie wymagany wiek, brak przeszkód do zawarcia małżeństwa, wszelkie wymogi odnośnie zgody i ich zastępowalność.

Według art. 18 IPRG, osobiste skutki prawne zawarcia małżeństwa powinny być orzekane według wspólnego statusu osobowego współmałżonków, jeśli małżonkowie nie mają wspólnego statusu osobowego, według ostatniego wspólnego statusu osobowego, jeśli jedno z nich go zachowało. W przeciwnym wypadku powinny być orzekane zgodnie z prawem państwa, w którym oboje małżonkowie zazwyczaj stale przebywają. Jeśli nie ma takiego miejsca stałego pobytu, zgodnie z prawem państwa, w którym oboje ostatnio mieli miejsce stałego pobytu, jeśli jedno z nich je zachowało.

Do góryDo góry

W zakres zastosowania tej normy wchodzą w szczególności: obowiązek wspólnoty małżeńskiej, skutki związane z miejscem stałego pobytu, obowiązek udzielania pomocy, a także prawo do wzajemnego utrzymywania współmałżonków. Niniejsza norma nie obejmuje prawa dotyczącego przyjmowanego nazwiska ani ustroju współwłasności małżeńskiej.

Odesłanie może ulec zmianie, jeśli zmienia się czynnik łączący, rozstrzygającym może stać się inne prawo.

Na mocy art. 20 IPRG, rozwód powinien być orzekany zgodnie z prawem rozstrzygającym odnośnie osobistych skutków prawnych małżeństwa. Znaczenie ma tu czas orzeczenia rozwodu.

Jest tu mowa o wymogach otrzymania rozwodu i jego skutkach. Niniejsze postanowienie obejmuje na przykład prawo do alimentów po rozwodzie.

Jako że czynnik łączący zależy od określonego czasu, odesłanie nie ulega zmianie.

Rozwiązanie małżeństwa nie występuje w prawie austriackim. Dlatego zgodnie z art. 1 IPRG, musi zostać połączone według najbliższej relacji, którą można odnaleźć w prawie opartym na orzecznictwie, w analogii do art. 20 IPRG.

Wspólnota małżeńska i związek partnerski również nie są wyraźnie uregulowane w prawie austriackim. Dlatego też będą musiały zostać połączone zgodnie z art. 1 IPRG.

3.6. Ustrój współwłasności małżeńskiej

Ustrój współwłasności małżeńskiej powinien być orzekany zgodnie z prawem, które strony wyraźnie określają lub jeśli nie dokonano takiego prawnego wyboru, zgodnie z prawem rozstrzygającym w momencie zawarcia małżeństwa odnośnie osobistych skutków prawnych jego zawarcia (art. 19 IPRG).

Do góryDo góry

Norma odesłania obejmuje zarówno prawny, jak i umowny ustrój współwłasności małżeńskiej.

Prawny czynnik łączący nie podlega zmianie.

Jeśli chodzi o formę intercyzy, właściwym jest art. 8 IPRG, który stanowi, że zgodność z wymogami formalnymi obowiązującymi w państwie, gdzie akt prawny został zawarty, jest wystarczająca.

3.7. Dziedziczenie, testament

Według art. 28 IPRG dziedziczenie powinno być orzekane w momencie śmierci według statusu osobowego zmarłego. Prawo to określa, jakie osoby mogą być nazwane spadkobiercami, jaką część majątku otrzymują i jaką obowiązkową część majątku rodziców mogą posiadać, pozycję prawną zapisobiorcy, opłaty oraz prawo osób pominiętych, a uprawnionych do otrzymania obowiązkowej części majątku.

Jednakże zdolność czy niezdolność do dziedziczenia nie są określane według statusu dziedziczenia, lecz według statusu osobowego spadkobiercy.

Odpowiedzialność za długi majątku i nabycie spadku w zasadzie także podlegają tej normie kolizyjnej. Jednakże jeśli postępowanie spadkowe ma miejsce w Austrii, wtedy nabycie spadku i odpowiedzialność za długi majątku powinny być orzekane zgodnie z prawem austriackim (art. 28(2) IPRG).

Według art. 29 IPRG odnośnie dziedziczenia w przypadku majątku bez spadkobiercy lub majątku przekazanego państwu jako prawnemu spadkobiercy, rozstrzygający nie jest status osobowy zmarłego, ale prawo państwa, w którym jest umiejscowiony majątek w momencie śmierci.

Art. 30 IPRG reguluje ważność rozporządzenia na podstawie, w szczególności, testamentu, umowy spadkowej lub umowy zrzeczenia się spadku. Orzeka się zgodnie ze statusem osobowym testatora w momencie sporządzania aktu prawnego. Jeśli testament jest nieważny w świetle tego prawa, ale dopuszczalny zgodnie ze statusem osobowym testatora w momencie śmierci, wtedy rozstrzygającym jest to drugie. Postanowienie to ma pierwszeństwo przed Konwencją Haską dotyczącą testamentów.

Do góryDo góry

3.8. Prawa rzeczowe

Nabywanie i utrata praw rzeczowych do dóbr materialnych, w tym do posiadania, powinny być orzekane zgodnie z prawem państwa, w którym niniejsze dobra są umiejscowione w momencie dokonania okoliczności faktycznych leżących u podstaw nabywania i utraty. Prawny rodzaj dóbr i treść praw powinny być orzekane zgodnie z prawem państwa, w którym dobra są umiejscowione (art. 31 IPRG).

Zakres zastosowania normy odesłania obejmuje w szczególności: prawo własności, służebności (obciążenia gruntu), zastaw, prawo budowlane, własność mieszkaniową, prawo zatrzymania wobec osób trzecich. Skutki przeniesienia własności także są objęte tym prawem.

Późniejsza zmiana umiejscowienia nie wpływa na prawo właściwe, ponieważ nabycie prawa jest faktem dokonanym.

Skutki nabycia prawa są oparte na prawie odpowiedniej lokalizacji. Dlatego czynnik łączący może ulegać zmianie.

Zakres ochrony prawnej właściciela oraz w jakim stopniu (jeśli w ogóle) strona posiadająca prawo rzeczowe jest upoważniona do rozporządzania nim, na przykład określania, czy zastawione zabezpieczenie może być sprzedane bez interwencji prawnej oraz inne zagadnienia, powinny być orzekane na mocy tego prawa.

Specjalne orzeczenie dotyczy środków transportu (art. 33 IPRG). Prawa rzeczowe odnośnie środków transportu wodnego i lotniczego, które zostały zarejestrowane, powinny być orzekane zgodnie z prawem państwa rejestrującego. Jeśli chodzi o pojazdy kolejowe decydującym jest prawo państwa, w którym mieści się siedziba główna danej spółki kolejowej eksploatującej te pojazdy.

Do góryDo góry

W przypadku prawnych i uzasadnionych zobowiązań lub prawa zatrzymania w celu zabezpieczenia roszczeń o odszkodowanie za szkody spowodowane przez pojazd lub zabezpieczenia nakładów na nie, właściwym jest prawo państwa, w którym dane dobra materialne są umiejscowione, jeśli podstawowe okoliczności faktyczne zostały dokonane.

Istnieje również specjalne orzeczenie dotyczące nieruchomości: jeśli prawa rzeczowe do nieruchomości są objęte zakresem stosowania innej normy odesłania (na przykład do ustroju współwłasności małżeńskiej), odesłanie do prawa rzeczowego, czyli połączenie z prawem państwa, w którym nieruchomość jest umiejscowiona, ma pierwszeństwo.

Nie istnieje norma odesłania dla dóbr niematerialnych. Zgodnie z art. 1 IPRG należy orzekać w oparciu o prawo rzeczowe zgodnie z prawem, z którym są one najściślej związane. Prawa statutowe orzeka się zgodnie z lex cartae. Art. 33(a) IPRG wprowadzający w życie art. 9 dyrektywy 2002/47/WE w sprawie uzgodnień dotyczących zabezpieczeń finansowych o szerszym zakresie stosowania, zawiera specjalnie ujednolicone rozwiązanie dla zabezpieczeń przenoszonych za pomocą systemu rozrachunku papierów wartościowych. Dla zabezpieczeń w systemach rachunkowych właściwymi są specjalne orzeczenia art. 16 i 18 ustawy o nieodwracalności rozliczeń, która wprowadza w życie dyrektywę w sprawie nieodwracalności rozliczeń 98/26/WE.

3.9. Upadłość

Międzynarodowe prawo upadłościowe jest uregulowane w części czwartej ustawy o postępowaniu upadłościowym. Część ta została włączona na mocy ustawy federalnej o międzynarodowym prawie upadłościowym (IIRG), Federalny Dziennik Ustaw I Nr 36/2003. Według art. 217 niniejszej ustawy jej postanowienia są właściwe tylko wówczas, gdy nie istnieją inne postanowienia w prawie międzynarodowym lub, w szczególności, dokumenty Wspólnot Europejskich, a zwłaszcza Rozporządzenie WE Nr 1346/2000 z 29 maja 2000 r. w sprawie postępowania upadłościowego (unijne rozporządzenie w sprawie upadłości). Art. 221 do 235 regulują rozstrzygające prawo. Postanowienia te w dużym stopniu są zgodne z odpowiednimi postanowieniami niniejszego rozporządzenia unijnego.

Odnośnie wymogów dotyczących wszczęcia postępowania upadłościowego oraz jego skutków, z zasady właściwym jest prawo państwa, w którym wszczęto postępowanie. Część ta zawiera w szczególności przepisy odnośnie praw rzeczowych osób trzecich, roszczeń wzajemnych, zastrzeżenia tytułu, umów dotyczących nieruchomości, rynków regulowanych, umów o pracę, skutków postępowania upadłościowego odnośnie praw podlegających rejestracji oraz prawa rozstrzygającego odnośnie aktów krzywdzących oraz ochrony nabywców będących osobami trzecimi, skutków nierozstrzygniętych sporów prawnych, lex rei situs odnośnie wprowadzenia w życie praw własności lub innych praw, umów dotyczących roszczeń wzajemnych i konwersji długów, transakcji emerytalnych oraz płatności po wszczęciu postępowania upadłościowego.

Jeśli przepisy te pokrywają się z przepisami IPRG lub przepisami prawa kolizyjnego, pierwszeństwo mają bardziej szczegółowe postanowienia ustawy o postępowaniu upadłościowym.

Dalsze informacje

Przepisy prawa austriackiego są dostępne (w języku niemieckim) w systemie informacji prawnej Deutsch pod hasłem „Bundesrecht” („Prawo Federalne”).

« Prawo właściwe - Informacje ogólne | Austria - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 03-07-2007

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania