Europese Commissie > EJN > Alternatieve wijzen van geschillenbeslechting > Portugal

Laatste aanpassing: 10-03-2008
Printversie Voeg toe aan favorieten

Alternatieve wijzen van geschillenbeslechting - Portugal

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De pagina wordt bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


 

INHOUDSOPGAVE

I. Wat zijn, in algemene termen, de verschillende alternatieve wijzen van geschillenbeslechting (ADR) in Portugal? I.
I.1. Verzoeningsprocedure I.1.
I.2. Mediation I.2.
I.3. Arbitrage I.3.
I.3.1. Vrijwillige arbitrage I.3.1.
I.3.2. Institutionele arbitrage I.3.2.
II. Systemen II.
II.1. Is verhaal via dit soort ADR wettelijk verplicht of kan dit door de rechter worden bevolen? II.1.
II.1.1. Geschillen tussen bedrijven, consumentengeschillen en andere geschillen waarin arbitrage of mediation mogelijk is: II.1.1.
II.1.2. Familiegeschillen: II.1.2.
II.1.3. Geschillen tussen natuurlijke personen: II.1.3.
II.2. Is dit soort ADR geregeld bij de wet? II.2.
II.2.1. Geschillen tussen bedrijven, consumentengeschillen en alle vormen van geschillen waarin arbitrage of mediation mogelijk is: II.2.1.
II.2.2. Geschillen tussen natuurlijke personen: II.2.2.
II.2.3. Familiegeschillen: II.2.3.
II.3. Overeenkomsten kunnen bepalingen bevatten dat geschillen met betrekking tot de overeenkomst via ADR worden beslecht, alvorens deze aan de rechter worden voorgelegd. Zijn dergelijke bepalingen voor de twee partijen bindend voor dit soort ADR? II.3.
II.4. Wat voor geschillen kunnen er worden opgelost met deze vormen van ADR? II.4.
II.4.1. Geschillen tussen natuurlijke personen: II.4.1.
II.4.2. Familiegeschillen: II.4.2.
II.5. Hoe kunt u ervan verzekerd zijn dat de vorm van ADR die voor u openstaat evenveel betrouwbaarheid geniet als de rechtspleging vereist? Meer in het bijzonder, hoe kunt u er zeker van zijn dat onderhandelingen vertrouwelijk blijven? II.5.
II.5.1. Geschillen tussen natuurlijke personen en familiegeschillen: II.5.1.
II.5.2. Consumentengeschillen: II.5.2.
II.6. Is het nodig om juridisch advies te vragen? Wat is de rol van een advocaat bij deze vorm van ADR? II.6.
II.6.1. Alle soorten geschillen waarin mediation mogelijk is: II.6.1.
II.6.2. Geschillen tussen natuurlijke personen en familiegeschillen: II.6.2.
II.6.3. Alle soorten geschillen waarin mediation mogelijk is: II.6.3.
II.7. Kan deze vorm van ADR op afstand worden gevoerd, in het bijzonder via elektronische weg? II.7.
II.7.1. Alle soorten geschillen waarin mediation mogelijk is: II.7.1.
II.7.2. Geschillen tussen natuurlijke personen: II.7.2.
II.7.3. Familiegeschillen: II.7.3.
II.7.4. Alle soorten geschillen waarin mediation mogelijk is: II.7.4.
II.8. Is deze vorm van ADR gratis? Zo niet, hoe worden de onkosten verdeeld? Is het mogelijk om kosteloze rechtsbijstand te krijgen? II.8.
II.8.1. Alle soorten geschillen waarin mediation mogelijk is: II.8.1.
II.8.2. Consumentengeschillen: II.8.2.
II.8.3. Andere vormen van geschillen: II.8.3.
II.8.4. Geschillen tussen natuurlijke personen: II.8.4.
II.8.5. Familiegeschillen: II.8.5.
II.9. Indien dit soort ADR voor u open staat, maar u slaagt er niet in het geschil op te lossen, kunt u zich dan alsnog tot de rechter wenden? Heeft het kiezen voor ADR invloed op de verjaringstermijn voor het aanbrengen van een zaak bij de rechter? II.9.
II.9.1. Geschillen tussen natuurlijke personen: II.9.1.
II.9.2. Familiegeschillen: II.9.2.
II.9.3. Alle soorten geschillen waarin mediation mogelijk is: II.9.3.
II.10. Stel, u heeft een geschil, en deze vorm van ADR staat voor u open. U slaagt erin het geschil op te lossen, in welke vorm moeten de gemaakte afspraken dan worden gegoten? Wat gebeurt er als er niet onmiddellijk uitvoering wordt gegeven aan de overeenkomst? Kunnen er gewone uitvoeringsprocedures worden gebruikt? Is het vervolgens nog steeds mogelijk om de zaak aan de rechter voor te leggen? II.10.
II.10.1. Geschillen tussen natuurlijke personen: II.10.1.
II.10.2. Familiegeschillen: II.10.2.
II.10.3. Alle soorten geschillen waarin mediation mogelijk is: II.10.3.

 

I. Wat zijn, in algemene termen, de verschillende alternatieve wijzen van geschillenbeslechting (ADR) in Portugal?

In Portugal zijn de alternatieve wijzen van geschillenbeslechting verzoening, mediation en arbitrage. Deze zijn allemaal gericht op het oplossen van geschillen langs buitengerechtelijke weg.

Via deze weg kan snel en effectief recht worden gedaan. Dankzij de betrokkenheid van de partijen kunnen voorwaarden tot stand worden gebracht waaronder zij hun relatie kunnen voortzetten nadat het geschil is opgelost.

I.1. Verzoeningsprocedure

Een verzoeningsprocedure is een alternatief voor inschakeling van een rechtbank. Het is informeel van aard. Bij deze procedure trachten partijen met of zonder inschakeling van een derde te komen tot een oplossing van hun geschil.

Wanneer een derde partij tussenbeide komt, werkt deze met de andere partijen aan een oplossing door hen uit te nodigen het geschil te bespreken en hen te helpen om vrijwillig overeenstemming te bereiken.

De bemiddelaar vraagt aandacht voor de objectieve aspecten van het geschil, dringt aan op een snelle, niet-limitatieve oplossing voor de kwestie en helpt de partijen in het geschil om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor het bereiken van overeenstemming. In vergelijking met de mediator neemt de bemiddelaar een actievere houding aan. Hij kan zelfs een oplossing voor het geschil voorstellen.

I.2. Mediation

Mediation is een alternatieve wijze van geschillenbeslechting met een vertrouwelijk en vrijwillig karakter. De verantwoordelijkheid om beslissingen aan te dragen berust bij de betrokken partijen. In het algemeen is mediation formeel van aard.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Bij dit type geschillenbeslechting worden de partijen in het geschil door een onafhankelijke en neutrale derde geholpen om overeenstemming te bereiken over de oplossing van hun geschil.

Anders dan een rechter of arbiter, doet de mediator geen enkele uitspraak over de uitkomst van het geschil. In plaats daarvan begeleidt de mediator de partijen in het leggen van onderlinge contacten. Hij maakt het mogelijk dat de partijen hun standpunten op een zodanige manier uitwisselen dat zijzelf de basis aandragen om het geschil te beëindigen. Aangezien bij deze procedure altijd een derde is betrokken, kunnen we dit beschouwen als een middenweg tussen een verzoeningsprocedure en arbitrage.

Aangezien mediation het mogelijk maakt dat de relatie tussen de partijen in het geschil wordt voortgezet, is deze wijze van geschillenbeslechting bijzonder geschikt voor het oplossen van geschillen binnen de familie of tussen buren.

I.3. Arbitrage

I.3.1. Vrijwillige arbitrage

Vrijwillige arbitrage is een informele methode om geschillen op te lossen waarbij de partijen op eigen initiatief arbiters inschakelen die een voor de partijen bindende beslissing van hun geschil geven.

Bij deze procedure beslist een onpartijdige derde ten aanzien van het geschil dat de partijen verdeeld houdt. Zij staat gelijk aan procesvoering, aangezien de beslissing niet wordt genomen door de partijen in het geschil.

Met het oog op tenuitvoerlegging worden arbitrale beslissingen gelijkgesteld aan uitspraken van gewone rechtbanken. Zij worden door de gewone rechtbanken afgedwongen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Tenzij de partijen afzien van hun beroepsrecht of de arbiter hebben gemachtigd om op grond van de billijkheid te oordelen, is beroep tegen arbitrale beslissingen mogelijk bij het hof van beroep.

I.3.2. Institutionele arbitrage

Dit is de term voor vrijwillige arbitrage door instanties die daartoe zijn gemachtigd door het Ministerie van justitie. Deze instanties worden „Centros de Arbitração” (arbitragecentra) genoemd.

II. Systemen

Krachtens de wet op de vrijwillige arbitrage kunnen partijen ieder geschil aan arbitrage doen onderwerpen dat niet behoeft te worden beslecht met behulp van de rechtspraak of verplichte arbitrage en dat geen betrekking heeft op onvervreemdbare rechten.

Volgens het Portugese recht worden onder onvervreemdbare rechten die rechten begrepen die verband houden met kwesties van individuele vrijheid en burgerlijke staat, met arbeidsrelaties in de sfeer van arbeidsovereenkomsten en met rechten die worden erkend door het socialezekerheidsrecht. Ze kunnen ook die rechten omvatten die verband houden met rechtsbetrekkingen die de partijen niet naar eigen wens kunnen vervreemden en waarvan zij daarom geen afstand kunnen doen bij wijze van juridische transactie.

In het geval op dergelijke rechten een beroep wordt gedaan, kan geen gebruik worden gemaakt van arbitrage of andere alternatieve wijzen van geschillenbeslechting.

Doorgaans vindt eerst een poging tot verzoening plaats, alvorens wordt overgegaan tot arbitrage onder auspiciën van de institutionele arbitragecentra.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Indien de poging tot verzoening niet leidt tot een oplossing van het geschil, kan elk van de partijen de kwestie voorleggen voor arbitrage.

Het recht regelt mediation niet in het algemeen, maar voorziet daar specifiek in bij regelgeving ten aanzien van de julgados de paz (lekenrechtspraak). Daarbij gaat het om organen die vergelijkbaar zijn met rechtbanken en die tot taak hebben om burgerlijke zaken met een waarde van maximaal 3 740,98 EUR te behandelen. Verder wordt mediation geregeld in de wet op de bescherming van minderjarigen, namelijk met betrekking tot voogdijregelingen.

In mediation als alternatief middel voor beslechting van consumentengeschillen is voorzien in de regelgeving die een registratiesysteem in het leven roept voor instanties die procedures wensen op te zetten voor de buitengerechtelijke beslechting van geschillen.

II.1. Is verhaal via dit soort ADR wettelijk verplicht of kan dit door de rechter worden bevolen?

II.1.1. Geschillen tussen bedrijven, consumentengeschillen en andere geschillen waarin arbitrage of mediation mogelijk is:

Vrijwillige arbitrage is mogelijk voor de beslechting van elk soort geschil dat niet op grond van de wet behoeft te worden voorgelegd aan een rechtbank of arbitragecommissie en waarbij het rechten of kwesties betreft waarover de partijen in vrijheid kunnen beslissen.

Mediation is ook een procedure waartoe de partijen in het geschil in vrijheid kunnen kiezen.

Mediation door gemachtigde instanties voor deze wijze van beslechting van consumentengeschillen hangt af van de voorafgaande aanvaarding van deze procedure door de consument en het betreffende bedrijf.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

II.1.2. Familiegeschillen:

Bij voogdijgeschillen kan een rechter bepalen dat mediation dient te worden toegepast, maar deze beslissing moet altijd de instemming hebben van de belanghebbende partijen.

II.1.3. Geschillen tussen natuurlijke personen:

Voor burgerlijke zaken die vallen onder de bevoegdheid van de julgados de paz en een waarde hebben van minder dan 3 740,98 EUR, is mediation vrijwillig en afhankelijk van de instemming van de belanghebbende partijen.

De julgados de paz zijn bevoegd in de volgende civielrechtelijke kwesties:

  1. procedures die erop zijn gericht dat verplichtingen worden nagekomen, met uitzondering van die verplichtingen die geldelijke voordelen met zich brengen en waarbij de oorspronkelijke schuldeiser een rechtspersoon was of is;
  2. zaken met betrekking tot de overdracht van roerende goederen;
  3. zaken over de rechten en plichten van mede eigenaren van een appartementsgebouw, wanneer de betreffende vereniging van mede eigenaren arbitrage niet verplicht heeft gesteld om geschillen tussen de mede eigenaren of tussen de mede eigenaren en de beheerder te beslechten;
  4. procedures om geschillen te beslechten tussen eigenaren met betrekking tot tijdelijke doorgangen, natuurlijke afwatering, constructies ter bescherming tegen overstroming, gezamenlijk gebruik van drainage, geulen, sloten, heggen, raamopeningen, deuren, veranda's en vergelijkbare werken, overhangende dakranden, het planten van bomen en struiken en het optrekken van muren en afscheidingen;
  5. procedures voor inbezitneming, verkrijgende verjaring en natrekking;
  6. zaken met betrekking tot het recht tot gebruik en beheer van gemeenschappelijke gebouwen en grond, vruchtgebruik en bewoning en het absoluut zakelijk recht op periodieke bewoning;
  7. zaken met betrekking tot huur en verhuur van gebouwen, met uitzondering van uitzettingsprocedures;
  8. zaken met betrekking tot contractuele en buitencontractuele civiele aansprakelijkheid;
  9. zaken met betrekking tot contractuele aansprakelijkheid, met uitzondering van arbeidsovereenkomsten en pacht van grond;
  10. zaken met betrekking tot de algemene zekerstelling van verplichtingen.

Arbitrage wordt soms verplicht gesteld bij bijzondere regelgeving. Zaken van die aard worden voorgelegd aan de verplichte arbitragecommissie.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

II.2. Is dit soort ADR geregeld bij de wet?

II.2.1. Geschillen tussen bedrijven, consumentengeschillen en alle vormen van geschillen waarin arbitrage of mediation mogelijk is:

Vrijwillige arbitrage wordt expliciet bij wet geregeld.

Er is een speciale wet die de door instellingen uitgevoerde vrijwillige arbitrageprocedures regelt.

Mediation bij consumentengeschillen kan worden aangeboden door instellingen die via het vrijwillige registratiesysteem voor buitengerechtelijke beslechting van consumentengeschillen handelen in overeenstemming met de wettelijke beginselen.

II.2.2. Geschillen tussen natuurlijke personen:

De wet die de bevoegdheid, organisatie en het functioneren van de julgados de paz regelt, voorziet expliciet in mediation en geeft regels voor mediation, de rollen van de mediator en het functioneren van de diensten voor mediation binnen iedere instantie voor lekenrechtspraak.

II.2.3. Familiegeschillen:

Mediation in familiegeschillen wordt beperkt tot situaties van scheiding van tafel en bed of echtscheiding met wederzijdse instemming en is bedoeld om de ouders van minderjarigen te ondersteunen bij het komen tot overeenstemming over de voogdij.

Evenzo vereist de wet in voogdijprocedures dat de rechter ambtshalve met instemming van de belanghebbende partijen of op hun verzoek beslist over de inschakeling van overheids- of particuliere diensten voor mediation.

Het „Gabinete de Mediação Familiar” (bureau voor familiezaken) voorziet op dit terrein in dienstverlening door de overheid.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

II.3. Overeenkomsten kunnen bepalingen bevatten dat geschillen met betrekking tot de overeenkomst via ADR worden beslecht, alvorens deze aan de rechter worden voorgelegd. Zijn dergelijke bepalingen voor de twee partijen bindend voor dit soort ADR?

Ja, dergelijke bepalingen zijn inderdaad mogelijk.

In overeenstemming met de wet op de vrijwillige arbitrage kunnen partijen ieder geschil aan arbitrage doen onderwerpen dat niet behoeft te worden beslecht door de rechtbank of via verplichte arbitrage en dat geen betrekking heeft op onvervreemdbare rechten.

Partijen bij een zakelijke overeenkomst kunnen via een contractuele bepaling overeenkomen dat geschillen die voortkomen uit een contractuele rechtsverhouding worden voorgelegd aan een arbitragecommissie met uitsluiting van het recht om geschillen aan andere instanties voor te leggen. Deze clausule wordt een „cláusula compromissória” (bindende clausule) genoemd. Hierbij dient te worden opgemerkt dat indien de contractsluitende partijen de gang naar de rechtbank niet hebben uitgesloten, er bij de rechtbank van tweede aanleg tegen de arbitrale beslissing beroep mogelijk is. Deze clausule dient de rechtsbetrekking van de partijen in het geschil aan te geven en bindend te zijn voor de partijen.

Evenzo zijn er geen belemmeringen voor de contractsluitende partijen om andere vormen van ADR overeen te komen, in het bijzonder mediation voor eventuele geschillen die uit de contractuele relatie voortkomen.

II.4. Wat voor geschillen kunnen er worden opgelost met deze vormen van ADR?

Ieder soort geschil kan met deze vormen van ADR worden opgelost, mits er geen sprake is van onvervreemdbare rechten.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Zoals gezegd kunnen alle geschillen met behulp van deze vormen van ADR worden opgelost, indien deze geschillen het gevolg zijn van een rechtsbetrekking die de partijen door middel van onderhandeling kunnen beëindigen. Dat geldt ook als partijen afstand kunnen doen van rechten die uit deze overeenkomst voortvloeien en voor geschillen die niet bij wet uitsluitend zijn voorbehouden aan de rechtbanken.

De wet voorziet expliciet in vrijwillige, ad hoc of institutionele arbitrage als een buitengerechtelijke wijze om deze geschillen te beslechten.

Kenmerkend voor vrijwillige institutionele arbitrage is het feit dat de centra hiervoor zich in verscheidene plaatsen verspreid over heel Portugal bevinden. De centra zijn permanent en bedoeld voor geschillen die na hun oprichting zijn ontstaan. Deze centra kunnen algemeen bevoegd zijn of op bepaalde gebieden zijn gespecialiseerd.

Er zijn enkele centra met regionale bevoegdheid die zich uitsluitend bezighouden met geschillen die in een bepaald geografisch gebied optreden. Er zijn andere centra die het gehele land bestrijken en geschillen uit heel Portugal beslechten.

Ter aanvulling op de arbitragecentra met algemene bevoegdheid zijn er verscheidene arbitragecentra voor specifieke terreinen. Deze omvatten consumentengeschillen, geschillen met betrekking tot de handels- en industriesector, geschillen als gevolg van overheids- en particuliere werken, geschillen met betrekking tot intellectuele eigendom, geschillen met betrekking tot grondpacht en huur en verhuur van gebouwen en geschillen met betrekking tot vrije beroepsbeoefenaren en geschillen met betrekking tot auto-ongevallen.

II.4.1. Geschillen tussen natuurlijke personen:

Zoals gezegd voorziet het Portugese recht expliciet in mediation voor burgerlijke zaken met een waarde van maximaal 3 740,98 EUR en die binnen de bevoegdheid vallen van de julgados de paz.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

II.4.2. Familiegeschillen:

Bij de behandeling van echtscheiding of scheiding van tafel en bed kunnen kwesties met betrekking tot minderjarigen worden geregeld via mediation. Het Portugese recht voorziet expliciet in mediation in de context van voogdijzaken.

II.5. Hoe kunt u ervan verzekerd zijn dat de vorm van ADR die voor u openstaat evenveel betrouwbaarheid geniet als de rechtspleging vereist? Meer in het bijzonder, hoe kunt u er zeker van zijn dat onderhandelingen vertrouwelijk blijven?

II.5.1. Geschillen tussen natuurlijke personen en familiegeschillen:

De mediation binnen de bevoegdheid van de julgados de paz en gezinsbemiddeling garandeert de partijen onpartijdigheid, onafhankelijkheid, vertrouwelijkheid en geloofwaardigheid. De mediators dienen te handelen met de nodige vakbekwaamheid en zorgvuldigheid. De ethische regels zijn expliciet bij wet vastgelegd en functioneren als authentieke procedurele garanties.

De wet legt hierbij bijzondere nadruk op het garanderen van vertrouwelijkheid.

Bij mediation die wordt uitgevoerd door de julgados de paz en bij gezinsbemiddeling dienen de partijen van tevoren een overeenkomst tot mediation te tekenen waarin wordt verklaard dat de betreffende mediation vertrouwelijk is. De partijen, hun vertegenwoordigers en de mediator dienen de vertrouwelijke aard van alle tijdens de mediation afgelegde verklaringen te respecteren.

Tenzij de partijen hun uitdrukkelijke toestemming daartoe hebben gegeven, mogen de mediators niet op enige wijze worden betrokken bij eventuele procedures na de mediation, zoals arbitrage, rechtsprocedures of psychotherapeutische behandeling. Dit geldt ongeacht of er al dan niet overeenstemming tijdens een dergelijke mediation is bereikt.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

II.5.2. Consumentengeschillen:

Bij consumentengeschillen dienen de voor ADR-procedures bevoegde instanties te garanderen dat hun werk onpartijdig en onafhankelijk is.

II.6. Is het nodig om juridisch advies te vragen? Wat is de rol van een advocaat bij deze vorm van ADR?

II.6.1. Alle soorten geschillen waarin mediation mogelijk is:

Partijen hoeven geen advocaten in te schakelen om via mediation te trachten tot overeenstemming te komen.

Bij mediation wordt de partijen gevraagd om actief te zoeken naar een oplossing. De rol van de advocaten bij het ondersteunen van de partijen mag echter niet worden onderschat. De advocaat kan ervoor zorgen dat de procedure zodanig verloopt dat de belangen en doelen van zijn cliënt worden gerespecteerd. Hij kan rechtsvragen naar voren brengen, de wenselijkheid van een schikking inschatten of de waarde van een schikking voor de tegenpartij beoordelen. Ook kan hij de tekst van de overeenkomst opstellen of controleren.

II.6.2. Geschillen tussen natuurlijke personen en familiegeschillen:

Bij mediation door julgados de paz of bij gezinsbemiddeling dienen de partijen in persoon te verschijnen. Ze kunnen zich echter laten vergezellen door een advocaat.

II.6.3. Alle soorten geschillen waarin mediation mogelijk is:

Het is niet nodig om een advocaat in te schakelen om met behulp van arbitrage geschillen te beslechten. Partijen kunnen iedereen aanwijzen om hen te vertegenwoordigen of om aanwezig te zijn in de arbitragecommissie.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Indien de waarde van het geschil het maximumbedrag voor een rechtbank van eerste aanleg (3 740,98 EUR) overschrijdt of als een beroep is ingediend, dient voor een arbitragezaak een wettelijke vertegenwoordiger te worden aangesteld.

II.7. Kan deze vorm van ADR op afstand worden gevoerd, in het bijzonder via elektronische weg?

II.7.1. Alle soorten geschillen waarin mediation mogelijk is:

Aangezien het hoofddoel van mediation is de partijen in de gelegenheid te stellen om in een vriendelijke sfeer over hun geschil te onderhandelen, wordt verondersteld dat de partijen tijdens de mediationbijeenkomsten fysiek aanwezig zijn.

II.7.2. Geschillen tussen natuurlijke personen:

Op grond van de wet op de lekenrechtspraak wordt ingeval een van de partijen niet verschijnt op de geplande mediationbijeenkomst en zij geen rechtvaardiging voor haar afwezigheid geeft, de zaak doorgestuurd naar het secretariaat om een datum te bepalen voor een zitting.

II.7.3. Familiegeschillen:

De ouders dienen aanwezig te zijn voor een gezinsbemiddelingsprocedure.

Indien een van de ouders niet verschijnt of indien de voogdijprocedure door middel van het zoeken naar overeenstemming is opgeschort, zal de dienst voor mediation de rechtbank daarvan op de hoogte stellen, zodat de opschorting kan worden opgeheven en de rechtsprocedure voortgezet.

II.7.4. Alle soorten geschillen waarin mediation mogelijk is:

Bij vrijwillige institutionele arbitrage dienen de partijen altijd schriftelijk of mondeling te worden gehoord, alvorens de eindbeslissing wordt genomen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Gezien de aard van het arbitrageproces is gebruik van elektronische middelen mogelijk, met name videoconferencing.

II.8. Is deze vorm van ADR gratis? Zo niet, hoe worden de onkosten verdeeld? Is het mogelijk om kosteloze rechtsbijstand te krijgen?

II.8.1. Alle soorten geschillen waarin mediation mogelijk is:

De wet voorziet niet in de toekenning van rechtsbijstand voor geschillen bij vrijwillige, ad hoc of institutionele arbitrage.

II.8.2. Consumentengeschillen:

Institutionele arbitrage door de arbitragecentra voor consumenten is gratis, maar het aantal geschillen dat deze centra kunnen helpen beslechten is laag. De meeste centra accepteren uitsluitend vorderingen tot 3 749,98 EUR.

II.8.3. Andere vormen van geschillen:

De kosten van arbitragecentra verschillen. Ze hangen in het algemeen af van de waarde van de geschillen. De te betalen bedragen en de wijze waarop deze worden verdeeld tussen de partijen in het geschil worden doorgaans aangegeven in de regelgeving van de centra.

Er zijn enkele arbitragecentra die uitsluitend kosten in rekening brengen voor die zaken die aan arbitragecommissies worden voorgelegd. De diensten voor mediation en verzoening die gericht zijn op het bereiken van een overeenkomst voorafgaande aan het instellen van een arbitrageprocedure zijn gratis.

II.8.4. Geschillen tussen natuurlijke personen:

Mediation door instanties van lekenrechtspraak is voorwerp van betaling van een lage, vaste prijs die lager ligt als overeenstemming wordt bereikt. Het te betalen bedrag wordt gelijkelijk over de partijen verdeeld.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De wet op de lekenrechtspraak voorziet erin dat mensen die voldoen aan de voorwaarden van de wet op de rechtsbijstand in aanmerking komen voor de verschillende vormen van deze hulp (zie het informatieblad over rechtsbijstand).

II.8.5. Familiegeschillen:

Mediation via de openbare gezinsbemiddelingsdiensten – bureau voor gezinsbemiddeling – is gratis.

II.9. Indien dit soort ADR voor u open staat, maar u slaagt er niet in het geschil op te lossen, kunt u zich dan alsnog tot de rechter wenden? Heeft het kiezen voor ADR invloed op de verjaringstermijn voor het aanbrengen van een zaak bij de rechter?

II.9.1. Geschillen tussen natuurlijke personen:

Indien de partijen geen overeenstemming bereiken of slechts een gedeeltelijke overeenstemming bij mediation door een instantie voor lekenrechtspraak, deelt de mediator dit feit mee aan de magistraat die een datum plant voor een zitting.

II.9.2. Familiegeschillen:

Indien de ouders geen overeenstemming bereiken in gezinsbemiddeling in de context van een voogdijprocedure, geeft de mediationdienst dit feit door aan de bevoegde rechter die de behandeling voortzet.

Bij procedures voor echtscheiding of scheiding van tafel en bed met wederzijdse instemming die wordt voorgelegd aan een bureau van de burgerlijke stand geldt dat indien de door de ouders voorgestelde overeenkomst over de voogdij door het openbaar ministerie niet in het belang van de minderjarige wordt geacht en de partijen die het verzoek indienden het niet eens zijn met de aangegeven wijzigingen, de zaak wordt gezonden naar de rechtbank van het arrondissement van het bureau van de burgerlijke stand.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

II.9.3. Alle soorten geschillen waarin mediation mogelijk is:

Bij vrijwillige arbitrage eindigt de procedure met een arbitragebeslissing die kan bestaan uit de bekrachtiging van de overeenstemming die in de verzoeningsprocedure is bereikt. De beslissing heeft de kracht van een rechterlijke uitspraak.

Indien de partijen hun recht op beroep niet hebben uitgesloten, is beroep mogelijk tegen de arbitragebeslissing bij de rechtbank van tweede aanleg onder dezelfde voorwaarden als die welke van toepassing zijn op beslissingen van de arrondissementsrechtbanken.

Inschakeling van ADR heeft geen invloed op de termijnen voor verwijzing naar een rechtbank.

II.10. Stel, u heeft een geschil, en deze vorm van ADR staat voor u open. U slaagt erin het geschil op te lossen, in welke vorm moeten de gemaakte afspraken dan worden gegoten? Wat gebeurt er als er niet onmiddellijk uitvoering wordt gegeven aan de overeenkomst? Kunnen er gewone uitvoeringsprocedures worden gebruikt? Is het vervolgens nog steeds mogelijk om de zaak aan de rechter voor te leggen?

II.10.1. Geschillen tussen natuurlijke personen:

De met behulp van mediation bereikte overeenstemming in zaken die vallen binnen de bevoegdheid van julgados de paz wordt schriftelijk vastgelegd en bekrachtigd door de magistraat.

De bekrachtigde overeenkomst heeft de status van een uitspraak van een rechtbank van eerste aanleg.

De tenuitvoerlegging van een bekrachtigde overeenstemming is een zaak van de rechtbank van eerste aanleg, volgens de voorwaarden die zijn neergelegd in de wet op de burgerlijke procesvoering.

II.10.2. Familiegeschillen:

De met behulp van mediation bereikte overeenkomst wordt op schrift gesteld en bekrachtigd door de rechter van de rechtbank waar de voogdijprocedure wordt behandeld.

II.10.3. Alle soorten geschillen waarin mediation mogelijk is:

Het arbitragebesluit is op dezelfde wijze vatbaar voor tenuitvoerlegging als een uitspraak van een rechtbank van eerste aanleg.

De tenuitvoerlegging van een bekrachtigde overeenstemming is een kwestie voor de rechtbank van eerste aanleg, volgens de voorwaarden die zijn neergelegd in de wet op de burgerlijke procesvoering.

In deze situaties wordt de zaak daarom in de tenuitvoerleggingsfase verwezen naar de rechtbank.

Nadere inlichtingen

  • Supremo Tribunal de Justiça English - français - português (hooggerechtshof);
  • Ministério da Justiça português (ministerie van justitie);
  • Tribunal Constitucional English - português (constitutioneel hof);
  • Tribunal da Relação de Lisboa português (hof van beroep van Lissabon);
  • Tribunal da Relação de Coimbra português (hof van beroep van Coimbra);
  • Tribunal da Relação de Évora English - français - português (hof van beroep van Évora);
  • Tribunal da Relação do Porto português (hof van beroep van Porto);
  • Procuradoria Geral da República português (parket van de procureur-generaal);
  • Centro de Estudos Judiciários English - français - português (centrum voor juridische studies; instantie verantwoordelijk voor de opleiding van Portugese rechters en magistraten);
  • Direcção Geral da Administração da Justiça English - português (directoraat-generaal voor gerechtelijke administratie; voorziet in informatie die onder meer betrekking heeft op contactgegevens en de geografische bevoegdheid van de rechtbanken; biedt toegang tot de internetsite van gerechtelijke ambtenaren);
  • Gabinete de Política Legislativa e Planeamento do Ministério da Justiça English - português (bureau wetgevingsbeleid en planning van het ministerie van justitie);
  • Direcção Geral dos Registos e do Notariado português (directoraat-generaal voor registers en notarissen);
  • Instituto do Consumidor português (instituut voor consumentenzaken);
  • Associação Sindical dos Juizes Portugueses português (beroepsorganisatie van Portugese rechters);
  • Sindicato dos Magistrados do Ministério Público português (beroepsorganisatie van officieren van justitie);
  • Ordem dos Advogados português (Portugese orde van advocaten);
  • Online legislation database português (omvat alle wetten en bekendmakingen gepubliceerd in “I Série do Diário da República” (Staatsblad, serie I) vanaf 1 januari 1970; biedt gratis toegang tot de vanaf 1 januari 2000 gepubliceerde wetgeving in 'I Série');
  • Direcção-Geral da Administração Extrajudicial English - português (directoraat-generaal voor buitengerechtelijke administratie);
  • Associação de Mediadores de Conflitos português (vereniging van mediatiors van geschillen);
  • Associação Nacional para a Mediação Familiar - (nationale vereniging voor gezinsbemiddeling; brengt beroepsbeoefenaren op het gebied van gezinsbemiddeling bij elkaar en voorziet in opleiding en bijscholing) (anmf-portugal@netcabo.pt);
  • Centro de Arbitração (centrum voor arbitrage) da Universidade Católica Portuguesa (CAUCP) português;
  • Núcleo de Apoio ao Investidor e Mediação (centrum voor ondersteuning en mediation voor investeerders (NAIM) English - português;
  • Centro de Mediação Peritagens e Arbitragens Voluntárias português (centrum voor mediation door deskundigen en vrijwillige arbitrage);
  • Centro de Arbitragem Comercial English - português (centrum voor handelsarbitrage);
  • Centro de Informação, Mediação e Arbitração de Conflitos do Algarve English - português (centrum voor informatie over geschillen, mediation en arbitrage voor consumentengeschillen van Algarve);
  • Centro de Arbitragem de Conflitos de Consumo de Lisboa (centrum voor arbitrage van consumentengeschillen van Lissabon) (lis.arbitragem@ip.pt);
  • Centro de Informação de Consumo e Arbitragem do Porto (centrum voor consumenteninformatie en -arbitrage te Porto) (cicap@mail.telepac.pt);
  • Centro de Arbitragem de Conflitos de Consumo de Coimbra e Figueira da Foz (centrum voor arbitrage van consumentengeschillen voor Coimbra en Figueira da Foz) (tribarb@esoterica.pt).

« Alternatieve wijzen van geschillenbeslechting - Algemene informatie | Portugal - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 10-03-2008

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk