Europese Commissie > EJN > Alternatieve wijzen van geschillenbeslechting > Hongarije

Laatste aanpassing: 07-03-2008
Printversie Voeg toe aan favorieten

Alternatieve wijzen van geschillenbeslechting - Hongarije

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De pagina wordt bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


 

INHOUDSOPGAVE

Wat zijn in de eerste plaats over het algemeen de verschillende alternatieve wijzen van geschillenbeslechting (alternative dispute resolution – ADR)? Wat zijn in de eerste plaats over het algemeen de verschillende alternatieve wijzen van geschillenbeslechting (alternative dispute resolution – ADR)?
Is verhaal via dit soort ADR wettelijk verplicht of kan dit door de rechter worden bevolen? Is verhaal via dit soort ADR wettelijk verplicht of kan dit door de rechter worden bevolen?
Is dit soort ADR geregeld bij de wet? Is dit soort ADR geregeld bij de wet?
1. Arbitrageprocedure 1.
2. Wet I van 2004 betreffende sport tot oprichting van het permanente arbitragehof voor de sport 2.
3. Mediation 3.
4. Mediation in de gezondheidszorg 4.
5. Mediation in kinderbeschermingszaken 5.
6. Bemiddelingsprocedures voor ondernemingen 6.
Wat voor geschillen kunnen er worden opgelost met deze vorm van ADR? Wat voor geschillen kunnen er worden opgelost met deze vorm van ADR?
Een contract kan artikelen bevatten waarin bepaald wordt dat geschillen met betrekking tot de overeenkomst via ADR worden beslecht, alvorens deze voor te leggen aan de rechter. Zijn dergelijke bepalingen voor de twee partijen bindend voor dit soort ADR? Een contract kan artikelen bevatten waarin bepaald wordt dat geschillen met betrekking tot de overeenkomst via ADR worden beslecht, alvorens deze voor te leggen aan de rechter. Zijn dergelijke bepalingen voor de twee partijen bindend voor dit soort ADR?
Hoe kunt u ervan verzekerd zijn dat de vorm van ADR die voor u openstaat evenveel betrouwbaarheid geniet als de rechtspleging vereist? Meer in het bijzonder, hoe kunt u er zeker van zijn dat onderhandelingen vertrouwelijk blijven? Hoe kunt u ervan verzekerd zijn dat de vorm van ADR die voor u openstaat evenveel betrouwbaarheid geniet als de rechtspleging vereist? Meer in het bijzonder, hoe kunt u er zeker van zijn dat onderhandelingen vertrouwelijk blijven?
Is het nodig om juridisch advies te vragen? Wat is de rol van een advocaat bij deze vorm van ADR? Is het nodig om juridisch advies te vragen? Wat is de rol van een advocaat bij deze vorm van ADR?
Kan deze vorm van ADR op afstand worden gevoerd, in het bijzonder via elektronische weg? Kan deze vorm van ADR op afstand worden gevoerd, in het bijzonder via elektronische weg?
Is deze vorm van ADR gratis? Zo niet, hoe worden de onkosten verdeeld? Is het mogelijk om kosteloze rechtsbijstand te krijgen? Is deze vorm van ADR gratis? Zo niet, hoe worden de onkosten verdeeld? Is het mogelijk om kosteloze rechtsbijstand te krijgen?
Indien dit soort ADR voor u open staat, maar u slaagt er niet in het geschil op te lossen, kunt u zich dan alsnog tot de rechter wenden? Heeft het kiezen voor ADR invloed op de verjaringstermijn voor het aanbrengen van een zaak bij de rechter? Indien dit soort ADR voor u open staat, maar u slaagt er niet in het geschil op te lossen, kunt u zich dan alsnog tot de rechter wenden? Heeft het kiezen voor ADR invloed op de verjaringstermijn voor het aanbrengen van een zaak bij de rechter?
Indien u erin slaagt een geschil via ADR op te lossen, hoe moeten de gemaakte afspraken dan worden uitgevoerd? Wat gebeurt er als er niet spontaan uitvoering wordt gegeven aan de overeenkomst? Kunnen er gewone uitvoeringsprocedures worden gebruikt? Is het vervolgens nog steeds mogelijk om de zaak aan de rechter voor te leggen? Indien u erin slaagt een geschil via ADR op te lossen, hoe moeten de gemaakte afspraken dan worden uitgevoerd? Wat gebeurt er als er niet spontaan uitvoering wordt gegeven aan de overeenkomst? Kunnen er gewone uitvoeringsprocedures worden gebruikt? Is het vervolgens nog steeds mogelijk om de zaak aan de rechter voor te leggen?

 

Wat zijn in de eerste plaats over het algemeen de verschillende alternatieve wijzen van geschillenbeslechting (alternative dispute resolution – ADR)?

Het rechtsstelsel van Hongarije kent de meest voorkomende alternatieve wijzen van geschillenbeslechting (ADR), dus partijen kunnen geschillen proberen op te lossen door middel van arbitrage of mediation in plaats van een zaak aanhangig te maken bij de rechter.

Is verhaal via dit soort ADR wettelijk verplicht of kan dit door de rechter worden bevolen?

De huidige wetgeving verplicht partijen niet om gebruik te maken van vormen van ADR voor het oplossen van geschillen.

Is dit soort ADR geregeld bij de wet?

In het Hongaarse rechtsstelsel zijn rechtsregels van verschillende niveaus – hoofdzakelijk parlementaire wetten – van toepassing op ADR. Zij worden hieronder behandeld.

1. Arbitrageprocedure

Krachtens wet LXXI van 1994 betreffende arbitrage, kan de arbitrageprocedure worden gebruikt in plaats van een gerechtelijke procedure indien (a) ten minste een van de partijen een persoon is die beroepshalve economische activiteiten ontplooit waarmee het juridische geschil verband houdt (zo niet, dan kan ook besloten worden tot arbitrage op ad-hoc- of permanente basis indien de wet dit toelaat); (b) als de partijen vrij kunnen beslissen over het voorwerp van de procedure; en (c) als er door de partijen arbitrageprocedures waren voorzien in een schriftelijke arbitrageovereenkomst. Het oplossen van geschillen door middel van arbitrage kan ook bij wet zijn uitgesloten, en voor bepaalde soorten burgerlijke rechtsvorderingen kan derhalve geen gebruik worden gemaakt van arbitrage.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Arbiters moeten onafhankelijk en onpartijdig zijn; zij mogen geen vertegenwoordigers van partijen zijn. Arbiters mogen gedurende de procedure geen aanwijzingen opvolgen en moeten strikt vertrouwelijk omgaan met de feiten waarvan zij kennis nemen, ook na beëindiging van de procedure. Arbiters die werkzaam zijn bij het permanente arbitragehof moeten dit een en ander schriftelijk verklaren bij hun verkiezing/aanstelling.

Tenzij de wet anders bepaalt, is het permanente arbitragehof voor internationale zaken het permanente arbitragehof dat is verbonden aan de Hongaarse kamer van koophandel (Magyar Kereskedelmi és Iparkamara; adres: 1055 Budapest, Kossuth tér 6-8).

2. Wet I van 2004 betreffende sport tot oprichting van het permanente arbitragehof voor de sport

In bepaalde zaken die verband houden met sport en op verzoek van de partijen, probeert het permanente arbitragehof voor de sport een akkoord te bereiken. Het gaat voornamelijk om rechtsgeschillen tussen sportbonden en hun leden, geschillen tussen leden van sportbonden met betrekking tot hun activiteiten in verband met de sportbond, en geschillen tussen sportbonden/-organisaties of sporters en sportexperts. Het permanente arbitragehof voor de sport valt onder de verantwoordelijkheid van de nationale sportkoepel. Het presidium kiest de voorzitter van het hof en ten minste 15 leden voor een termijn van vier jaar uit juristen met bijzondere juridische kwalificaties en ten minste vijf jaar juridische ervaring op het gebied van sport. Het presidium kiest twee leden van het permanente arbitragehof voor de sport op aanbeveling van het Hongaars Olympisch Comité.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Met inachtneming van de bij de wet bepaalde uitzonderingen, zijn de bepalingen van wet LXXI van 1994 betreffende arbitrage van toepassing op de procedure die wordt gevolgd door het permanente arbitragehof voor de sport.

3. Mediation

Krachtens wet LV van 2002 betreffende mediation, kunnen de partijen (natuurlijke personen, rechtspersonen, ondernemingsvormen zonder rechtspersoonlijkheid, overige organisaties) bij een burgerlijk geschil dat verband houdt met hun persoonlijke en vermogensrechten, gebruik maken van een mediationprocedure om tot een oplossing te komen, mits partijen het hierover eens zijn en de wet hun beschikkingsbevoegdheid niet beperkt. Zij kunnen een dergelijke procedure in gang zetten door een beroep te doen op de diensten van een mediator. In de wet wordt een reeks burgerlijke rechtsvorderingen opgesomd waarin mediation niet mogelijk is en waarin de wetsbepalingen niet van toepassing kunnen zijn op mediation- en bemiddelingsprocedures die onder andere wetten vallen of op bemiddeling in arbitrageprocedures. Het register van mediators is te vinden op de website van het ministerie van Justitie: www.im.hu Deutsch - English - français - magyar.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

4. Mediation in de gezondheidszorg

Krachtens wet CXVI van 2000 betreffende mediation in de gezondheidszorg, kan een mediationprocedure worden gebruikt om de buitengerechtelijke beslechting van rechtsgeschillen te bewerkstelligen die verband houden met de dienstverlening van zorgverleners aan patiënten en om snelle en doeltreffende handhaving van de rechten van partijen te waarborgen. De partijen moeten hun mediationverzoek indienen bij de dichtstbijzijnde regionale kamer van rechtsgeleerden gerekend vanaf de woonplaats van de patiënt of vanaf de plaats waar de betreffende gezondheidszorg wordt verleend. De zorgverlener moet het register van regionale rechtsgeleerden op toegankelijke wijze openbaar maken. Het register van zorgmediators wordt gehouden door de Hongaarse kamer van rechtsgeleerden (Magyar Igazságügyi Szakértői Kamara; adres: 1027 Budapest, Bem rakpart 33-34., I. 122.).

5. Mediation in kinderbeschermingszaken

Overeenkomstig het in 2003 gewijzigde decreet nr. 149/1997 (IX. 10.) Korm. betreffende kinderwelzijnsbureaus, kinderbescherming en het beheer van kinderwelzijn, is per 1 januari 2005 mediation in kinderbeschermingszaken ingevoerd voor die gevallen waarin de ouders of anderen die gerechtigd zijn tot omgang met een kind/kinderen het niet eens kunnen worden over de wijze of het tijdstip waarop het contact dient plaats te vinden. Mediation in kinderbeschermingszaken kan in gang worden gezet door een gezamenlijk verzoek van de partijen aan een mediator in kinderbeschermingszaken. Het register van mediators in kinderbeschermingszaken wordt gehouden door het nationaal instituut voor gezins- en sociaalbeleid (Nemzeti Család-és Szociálpolitikai Intézet). Het register kan worden geraadpleegd bij de officiële vestigingen van het voogdijhof en de kinderwelzijnsbureaus.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

6. Bemiddelingsprocedures voor ondernemingen

  1. Het voornaamste doel van de dienst voor mediation en arbitrage in arbeidszaken, die is opgericht bij wet XXII van 1992 betreffende het arbeidswetboek, is de beslechting van collectieve arbeidsgeschillen. Dit orgaan houdt zich bezig met drie activiteiten: bemiddeling, mediation en arbitrage. De mediationdiensten van het orgaan kunnen ook worden gebruikt voor het oplossen van particuliere arbeidsgeschillen, maar de wet verplicht de betreffende partijen hiertoe niet.
  2. Met het oog op de handhaving van consumentenrechten zijn er bij wet CLV van 1997 betreffende consumentenbescherming bemiddelingsorganen opgericht die zijn verbonden aan de regionale economische kamers. De bemiddelingsorganen houden zich voornamelijk bezig met de buitengerechtelijke beslechting van consumentengeschillen met betrekking tot de toepassing van regelgeving inzake de kwaliteit en veiligheid van goederen en diensten en productaansprakelijkheid, en in verband met het sluiten en nakomen van overeenkomsten. Het doel van de procedure bij het bemiddelingorgaan is om geschillen tussen consumenten en ondernemingen op basis van onderlinge overeenstemming te schikken, en als dat niet lukt, om in het belang van de snelle, doeltreffende en eenvoudige handhaving van de rechten van consumenten tot een beslissing te komen. De organen zijn niet bevoegd voor geschillen die krachtens enige regel tot de bevoegdheid van een andere autoriteit behoren. Bemiddelingsprocedures worden gestart op verzoek van de consument of, wanneer er sprake is van meer dan één consument en de betrokkenen daarmee instemmen, op verzoek van een maatschappelijke organisatie die de belangen van consumenten behartigt.

Wat voor geschillen kunnen er worden opgelost met deze vorm van ADR?

ADR kan worden gebruikt in burgerlijke en handelsgeschillen, mits het gebruik ervan niet wordt beperkt door enige rechtsregel.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Een contract kan artikelen bevatten waarin bepaald wordt dat geschillen met betrekking tot de overeenkomst via ADR worden beslecht, alvorens deze voor te leggen aan de rechter. Zijn dergelijke bepalingen voor de twee partijen bindend voor dit soort ADR?

In burgerlijke en handelszaken kan er in contracten tussen partijen zijn bepaald dat er voor de beslechting van geschillen in verband met de contractvoorwaarden niet van gerechtelijke procedures gebruik zal worden gemaakt maar van arbitrage. Wanneer het contract een dergelijke clausule bevat, is deze voor de partijen bindend.

Hoe kunt u ervan verzekerd zijn dat de vorm van ADR die voor u openstaat evenveel betrouwbaarheid geniet als de rechtspleging vereist? Meer in het bijzonder, hoe kunt u er zeker van zijn dat onderhandelingen vertrouwelijk blijven?

De beschreven ADR-procedures zijn geregeld in rechtsinstrumenten die op hoog niveau zijn vastgesteld. Het gaat om parlementaire wetten en regeringsdecreten die strikte bepalingen bevatten over het stelsel van procedures en het vertrouwelijkheidsvereiste. Deze bepalingen bieden voldoende garantie dat de ARD-procedures even betrouwbaar zijn als gerechtelijke procedures.

Is het nodig om juridisch advies te vragen? Wat is de rol van een advocaat bij deze vorm van ADR?

Als men gebruik maakt van ADR, is het niet verplicht om een wettelijk vertegenwoordiger in de arm te nemen of om juridisch advies in te winnen. Partijen kunnen zelf bepalen of zij een wettelijk vertegenwoordiger in de arm nemen (met volledige bevoegdheden), of zij juridisch advies of informatie inwinnen door een beroep te doen op een advocaat of een notaris, of dat zij om juridisch advies vragen via het systeem van instanties voor rechtsbijstand aan minder draagkrachtigen, waarin wordt voorzien door wet LXXX van 2003 betreffende rechtsbijstand.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Kan deze vorm van ADR op afstand worden gevoerd, in het bijzonder via elektronische weg?

Nee.

Is deze vorm van ADR gratis? Zo niet, hoe worden de onkosten verdeeld? Is het mogelijk om kosteloze rechtsbijstand te krijgen?

De regels die van toepassing zijn op de verschillende soorten procedures bevatten een duidelijk systeem voor de betaling van de kosten die voor rekening van de partijen zijn. In bepaalde gevallen staat het de partijen vrij zelf overeenstemming te bereiken over de betaling van de honoraria en de gedurende de procedure gemaakte kosten, terwijl de bedragen in andere gevallen zijn vastgelegd in wettelijke regels. Voor arbitrageprocedures geldt dat het hof in zijn uitspraak de kosten vaststelt en bepaalt wie deze moet dragen. Bij mediationprocedures staat het de partijen en de mediator vrij om afspraken te maken over de hoogte van de honoraria en kosten en over wie wat betaalt; kunnen de partijen het niet eens worden over de kostenverdeling dan betalen zij ieder een gelijk deel. Voor mediationprocedures in de gezondheidszorg zijn de betreffende honoraria en kosten bij wet bepaald, maar het staat de partijen vrij zelf afspraken te maken over de wijze waarop zij worden gedragen.

Sinds de inwerkingtreding van wet LXXXX van 2003 betreffende rechtsbijstand per 1 april 2004, kunnen mensen die krachtens de wet in aanmerking komen voor rechtsbijstand informatie ontvangen van de rechtsbijstandsverlener over de mogelijkheden om een rechtsgeschil buitengerechtelijk te beslechten. Ook kan er een document worden opgesteld dat kan bijdragen tot de oplossing van het geschil. Het honorarium van de juridisch adviseur wordt betaald of voorgeschoten door de staat, overeenkomstig het inkomen en vermogen van de bijgestane persoon.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Bij mediationprocedures in de gezondheidszorg staat het de partijen vrij zelf af te spreken wie de kosten draagt. Als de partijen het niet eens kunnen worden, bepaalt de wet wie de kosten in bepaalde gevallen voor zijn rekening moet nemen. Als hoofdregel geldt dat de algemene kosten van de procedure gelijk over de partijen moet worden verdeeld. In een aparte regeling wordt het bedrag aan algemene en bijkomende kosten van de procedure bepaald.

Indien dit soort ADR voor u open staat, maar u slaagt er niet in het geschil op te lossen, kunt u zich dan alsnog tot de rechter wenden? Heeft het kiezen voor ADR invloed op de verjaringstermijn voor het aanbrengen van een zaak bij de rechter?

Tegen een uitspraak die is gedaan door een arbitragehof kan geen hoger beroep worden aangetekend. In bepaalde in de wet vastgelegde gevallen kan een van beide partijen of een persoon op wie de uitspraak betrekking heeft, binnen 60 dagen na de datum van de openbaarmaking van de uitspraak, het hof verzoeken de uitspraak in te trekken (bijv. wanneer de partij die de arbitrageovereenkomst was aangegaan handelingsonbekwaam was of daartoe niet de bevoegdheid had; wanneer het arbitragecontract ongeldig is krachtens de regels van het rechtsstelsel dat erop van toepassing is of, bij gebrek aan een bepaling die het rechtsstelsel bepaalt, krachtens het Hongaarse recht; wanneer de partijen niet naar behoren in kennis waren gesteld van de aanstelling van de arbiter of van de arbitrageprocedure, of wanneer het anderszins onmogelijk was voor hen om hun zaak te bepleiten; wanneer de uitspraak een geschil betrof waarop de arbitrageclausule niet van toepassing was, of een geschil dat niet onder de bepalingen van het arbitragecontract viel, enzovoorts).

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Als de genoemde termijn van 60 dagen is verstreken, bestaat er geen mogelijkheid meer om de uitspraak in te laten trekken.

Indien de partijen gedurende de procedure overeenstemming bereiken over het geschil, beveelt het arbitragehof de procedure te beëindigen. Op verzoek van de partijen kan het arbitragehof de gesloten overeenkomst (met de daarin bepaalde voorwaarden) in een uitspraak neerleggen, mits het hof van oordeel is dat de gesloten overeenkomst voldoet aan de wettelijke regels. De status van een uitspraak van het arbitragehof waarin een door partijen gesloten overeenkomst is neergelegd, is gelijk aan een uitspraak die het hof zelf doet.

Krachtens de mediationwet kunnen partijen hun geschil na beëindiging van de mediationprocedure bij de rechter aanhangig maken, omdat afspraken die in het kader van mediationprocedures worden gemaakt niet officieel ten uitvoer kunnen worden gelegd.

De zaak kan binnen de algemene verjaringstermijn bij de rechter aanhangig worden gemaakt. Het starten van een mediationprocedure leidt tot schorsing van de verjaringstermijn.

Indien u erin slaagt een geschil via ADR op te lossen, hoe moeten de gemaakte afspraken dan worden uitgevoerd? Wat gebeurt er als er niet spontaan uitvoering wordt gegeven aan de overeenkomst? Kunnen er gewone uitvoeringsprocedures worden gebruikt? Is het vervolgens nog steeds mogelijk om de zaak aan de rechter voor te leggen?

Een arbitrage-uitspraak heeft dezelfde rechtsgevolgen als een geldige rechterlijke beslissing en hierop zijn derhalve de rechtsregels van toepassing die gelden voor gerechtelijke tenuitvoerlegging.

Als aan de noodzakelijke voorwaarden wordt voldaan, hecht de bevoegde plaatselijke rechtbank een executoriale titel aan een bindende beslissing van het bemiddelingsorgaan voor consumentenbescherming, van de mediationraad voor de gezondheidszorg, of aan een overeenkomst die is gesloten ten overstaan van de mediationraad voor de gezondheidszorg.

Een omgangsregeling die is overeengekomen in het kader van een mediationprocedure in een kinderbeschermingszaak moet binnen 8 dagen aan het voogdijhof worden voorgelegd. Op verzoek van de partijen keurt het voogdijhof de regeling goed. Wordt er via mediation geen overeenstemming bereikt over een regeling, dan start het voogdijhof een procedure.

« Alternatieve wijzen van geschillenbeslechting - Algemene informatie | Hongarije - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 07-03-2008

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk