Europese Commissie > EJN > Alternatieve wijzen van geschillenbeslechting > Frankrijk

Laatste aanpassing: 09-10-2007
Printversie Voeg toe aan favorieten

Alternatieve wijzen van geschillenbeslechting - Frankrijk

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De pagina wordt bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


De informatie die is gegeven onder "Alternatieve wijzen van geschillenbeslechting - Algemene informatie", geeft een algemeen beeld van de verschillende methoden waarop geschillen buiten de rechter om kunnen worden beslecht.

Op deze pagina's zullen we proberen u informatie te geven over de meer praktische aspecten van alternatieve wijzen van geschillenbeslechting in Frankrijk.



 

INHOUDSOPGAVE

Wat zijn allereerst, gezien vanuit een algemeen perspectief, de verschillende soorten alternatieve wijzen van geschillenbeslechting in Frankrijk? Wat zijn allereerst, gezien vanuit een algemeen perspectief, de verschillende soorten alternatieve wijzen van geschillenbeslechting in Frankrijk?
Mediation Mediation
Verzoening Verzoening
In de meeste situaties kunt u uw toevlucht nemen tot één van deze vormen van alternatieve geschillenbeslechting. Voor meer informatie kunt u in onderstaande lijst een situatie kiezen die exact op u van toepassing is: In de meeste situaties kunt u uw toevlucht nemen tot één van deze vormen van alternatieve geschillenbeslechting. Voor meer informatie kunt u in onderstaande lijst een situatie kiezen die exact op u van toepassing is:
Consumentengeschillen Consumentengeschillen
Geschillen tussen bedrijven Geschillen tussen bedrijven
Geschillen tussen werknemers en werkgevers Geschillen tussen werknemers en werkgevers
Geschillen tussen verhuurders en huurders Geschillen tussen verhuurders en huurders
Familiegeschillen Familiegeschillen
Geschillen tussen particulieren Geschillen tussen particulieren
Andere specifieke situaties (bijvoorbeeld in relatie tot overheidsorganen, gezondheidsinstellingen, advocaten, notarissen) Andere specifieke situaties (bijvoorbeeld in relatie tot overheidsorganen, gezondheidsinstellingen, advocaten, notarissen)

 

Wat zijn allereerst, gezien vanuit een algemeen perspectief, de verschillende soorten alternatieve wijzen van geschillenbeslechting in Frankrijk?

Er bestaan twee vormen van alternatieve geschillenbeslechting in Frankrijk.

Mediation

Mediation is de methode waarbij de mediator (médiateur) tracht partijen nader tot elkaar te brengen en helpt om een oplossing te vinden voor het geschil dat tussen hen is ontstaan.

Mediation kan hetzij buiten elke procedure om hetzij binnen een gerechtelijk kader plaatsvinden. Wanneer dit laatste het geval is, wordt mediation geregeld bij de artikelen 131-1 en volgende van het nieuwe wetboek van burgerlijke rechtsvordering (nouveau code de procédure civile) en vindt zij plaats onder toezicht van de rechter. Zo kan elke rechter bij wie een geschil aanhangig is gemaakt, met toestemming van de partijen, verwijzen naar mediation: hiertoe wijst hij een mediator aan die een deskundige, onpartijdige en onafhankelijke derde is. Mediation kan niet langer dan drie maanden duren en vindt in alle vertrouwelijkheid plaats. De vergoeding van de mediator wordt door de rechter vastgesteld en komt voor rekening van de partijen die bij aanvang van de maatregel een voorschot dienen te betalen, met uitzondering van minder- en onvermogende partijen die voor rechtsbijstand in aanmerking kunnen komen.

Er gelden geen algemene regels voor mediation die buiten elke gerechtelijke procedure om plaatsvindt.

Verzoening

Verzoening is de overeenkomst waartoe partijen komen hetzij door onderling overleg hetzij door tussenkomst van een derde, de bemiddelaar (conciliateur). De methode van verzoening is erop gericht om een einde te maken aan een geschil door middel van een oplossing die door de betrokken partijen wordt aanvaard.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De partijen kunnen buiten elke gerechtelijke procedure om gebruikmaken van de methode van verzoening door een beroep te doen op een gerechtelijk bemiddelaar (conciliateur de justice), op voorwaarde dat hun geschil handelt over rechten waarover zij vrijelijk beschikken. Een bemiddelaar neemt enkel zaken aan die binnen zijn deskundigheid vallen. Hij verricht zijn taak in volledige vertrouwelijkheid, dat wil zeggen dat zijn bevindingen en de verklaringen die hij opneemt, niet zonder toestemming van de partijen bij een eventuele voortzetting van de procedure kunnen worden overgelegd of aangevoerd. Een via verzoening bereikte overeenkomst kan executoriale kracht krijgen wanneer partijen de rechter hierom verzoeken.

Op gerechtelijk vlak laat de methode van verzoening zich omschrijven als de overeenkomst die tussen de partijen in het geding wordt bereikt onder toezicht van de rechter zodat de procedure wordt beëindigd met een oplossing waarvoor gezamenlijk is gekozen en die niet door de rechter wordt opgelegd. De kantonrechter (juge d'instance) en de hulprechter die kleine zaken kan afhandelen ter ontlasting van de rechtbanken (juridiction de proximité) kunnen eveneens, met toestemming van de partijen, een gerechtelijk bemiddelaar aanwijzen. Deze persoon is een justitieel medewerker die op vrijwillige basis staat ingeschreven op een lijst die is opgesteld door de Eerste President van het Hof van Beroep (Cour d'Appel) op voordracht van de kantonrechter. De verzoeningsprocedure is kosteloos.

Er bestaan twee mogelijkheden:

  • De voorafgaande poging tot het bereiken van verzoening bij de kantonrechter en de hulprechter: de aanvrager richt zijn verzoek mondeling of bij eenvoudig schrijven aan de griffie van het gerecht. De griffier roept de partijen op bij eenvoudig schrijven. Wanneer het in de zaak tot een verzoening komt, heeft het proces-verbaal dat door de partijen, de rechter en de griffier wordt ondertekend, executoriale kracht. Wanneer er geen verzoening wordt bereikt, kan de zaak hetzij onmiddellijk worden berecht wanneer partijen hiermee instemmen, hetzij een dagvaarding of een verklaring ter griffie worden uitgebracht al naar gelang het belang van de zaak en de aard van het geschil. In de praktijk bestaan er bij de meeste kantongerechten verzoeningszittingen die door een rechter worden gehouden.
  • De verzoening die tijdens het geding met instemming van de partijen wordt gelast: de kantonrechter of de hulprechter kan, met instemming van de partijen, een bemiddelaar aanwijzen om over te gaan tot een verzoeningspoging. De rechter stelt de duur van de opdracht vast die niet meer dan één maand kan bedragen, maar wel één maal verlengd kan worden. De werkzaamheden van de bemiddelaar geschieden in alle vertrouwelijkheid. Wanneer de verzoeningspoging tot een overeenkomst leidt, wordt deze ter homologatie aan de rechter voorgelegd. Wanneer het niet tot een verzoening komt, wordt het geding voortgezet.

De loi d'orientation et de programmation pour la justice (wet inzake de oriëntatie en planning voor justitie) biedt de kantonrechter en de hulprechter de mogelijkheid de partijen te gelasten een bemiddelaar in te schakelen om hen in te lichten over het doel en het verloop van de verzoeningsmaatregel.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De methoden van verzoening en mediation zijn altijd facultatief

Deze methoden zijn alleen effectief als de partijen hiermee instemmen en kunnen enkel betrekking hebben op rechten waarover de partijen vrijelijk beschikken.

Het inschakelen van een advocaat is niet nodig. Sommige advocaten bieden de mogelijkheid van verzoening of mediation buiten elke procedure om.

Het recht op rechtsbijstand kan worden toegekend voor zaken die door een advocaat bij enige gerechtelijke instantie zijn aangebracht (artikel 10 van de wet van 10 juli 1991) en voor mediationzaken die onder toezicht van een rechter plaatsvinden. In de overige gevallen, wanneer mediation niet kosteloos is, worden de kosten tussen de partijen verdeeld (Rechtsbijstand - Algemene informatie).

Aan de alternatieve wijzen van geschillenbeslechting die tot een schikking leiden, dat wil zeggen tot wederzijdse concessies die partijen doen om hun geschil te beslechten, kan executoriale kracht worden toegekend door de president van de arrondissementsrechtbank (tribunal de grande instance) (artikel 1441-4 van het nieuwe wetboek van burgerlijke rechtsvordering). Deze overeenkomsten hebben dan dezelfde kracht als een vonnis. In de overige gevallen heeft de overeenkomst dezelfde waarde als een contract dat tussen de partijen is gesloten. Wanneer de overeenkomst niet wordt uitgevoerd, kan de partij die zulks wenst het geschil voor de rechter brengen.

Een contractuele overeenkomst tussen de partijen waarbij in een alternatieve wijze van geschillenbeslechting wordt voorzien, is in beginsel niet verboden. Het is aan de partijen om hier uitvoering aan te geven. Deze overeenkomst kan evenwel worden verboden wanneer hierin wordt bepaald dat enkel een alternatieve wijze van geschillenbeslechting kan worden aangewend met uitsluiting van elke gang naar een rechtbank, aangezien dit een ontzegging van het recht van toegang tot justitie zou inhouden.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

In de meeste situaties kunt u uw toevlucht nemen tot één van deze vormen van alternatieve geschillenbeslechting. Voor meer informatie kunt u in onderstaande lijst een situatie kiezen die exact op u van toepassing is:

Consumentengeschillen

Zoals eerder onder “Modes alternatifs de résolution des conflits - Droit communautaire” (Alternatieve wijzen van geschillenbeslechting - Gemeenschapsrecht) uiteengezet, biedt de Europese Commissie op haar website een overzicht van een aantal buitengerechtelijke instanties die zich bezighouden met de beslechting van consumentengeschillen in alle lidstaten. Via dit overzicht vindt u de praktische informatie op basis waarvan u kunt besluiten om al dan niet te kiezen voor één van deze alternatieve wijzen van geschillenbeslechting. De informatie bestrijkt de structuur, het werkgebied, de soorten procedures, de kosten en overige gegevens voor iedere vorm van alternatieve geschillenbeslechting. Het kan zijn dat u behoefte heeft aan een instantie voor alternatieve geschillenbeslechting inzake een consumentengeschil in een andere lidstaat. Om precies te weten tot welke instantie u zich dient te wenden, kunt u de internetpagina's van het réseau EEJ-Net English of van het réseau FIN-NET raadplegen bij een geschil over financiële dienstverlening.

Er bestaat een instantie voor de buitengerechtelijke beslechting van consumentengeschillen die door de Franse overheid is ingesteld:
  • Boîte postale 5000 - 75000 Paris - France.

Deze instantie heeft tot taak consumenten te informeren en voor te lichten en regelt de minnelijke schikking van consumentengeschillen. Op departementaal vlak zijn hierbij de consumentenbonden, de beroepsverenigingen en de overheid (Direction départementale de la concurrence, de la consommation et de la répression des fraudes - departementale directie voor concurrentie, consumentenzaken en fraudebestrijding) aangesloten. De dienstverlening van deze instantie is kosteloos. Voor meer informatie kunt u de site français van de Direction générale de la Concurrence, de la Consommation et de la Répression des Fraudes raadplegen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Voor geschillen op verzekeringsgebied hebben verzekeringsgroepen een mediationhandvest opgesteld waarbij een onafhankelijke mediator zijn advies geeft ten aanzien van een geschil tussen de verzekerde en de verzekeraar. Deze mediator kan middels een eenvoudig schrijven worden ingeschakeld (maar een aangetekende brief met bewijs van ontvangst heeft de voorkeur). De mediator is gebonden aan het beginsel van hoor en wederhoor. Wanneer mediation geen uitkomst biedt, kan de zaak voor de rechter worden gebracht binnen een termijn van twee jaar, in principe te rekenen vanaf de datum van het feit waardoor het geschil is ontstaan.

Nuttige adressen:

  • Médiation assurance: 11, rue de la Rochefoucault F-75009 PARIS
  • Centre de documentation et d'information de l'assurance (CDIA) 26, boulevard Haussmann F-75311 Paris Cedex 09

Ten aanzien van geschillen binnen het bankwezen beoogt artikel L 312-1-3 van de Code monétaire et financier (wetboek van monetaire en financiële zaken) de methode van mediation voor bankzaken officieel in te stellen en uit te breiden. De procedure is kosteloos en de mediator dient binnen een termijn van twee maanden nadat een geschil aan hem is voorgelegd, hetgeen de verjaringstermijnen opschort, uitspraak te doen.

Geschillen tussen bedrijven

Bij een geschil tussen bedrijven kan een beroep worden gedaan op mediation of verzoening zoals hiervoor staat aangegeven.

Geschillen tussen werknemers en werkgevers

Bij de Conseil des Prudhommes (arbeidsrechtbank), het gerecht dat gespecialiseerd is om kennis te nemen van geschillen tussen werkgevers en werknemers, kent de procedure een verplichte fase van verzoening die bij het verzoeningsbureau dient. Deze procedure wordt geregeld bij de Code du travail (arbeidswetboek) (L. 511-1 et R. 516 en volgende van de Code du travail). Wanneer partijen tot overeenstemming komen, wordt er een proces-verbaal opgemaakt. Zo niet, dan wordt de procedure voortgezet.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Geschillen tussen verhuurders en huurders

Binnen elk departement bestaat er een departementale verzoeningscommissie inzake huurgeschillen. Deze commissie dient verplicht ingeschakeld te worden voordat de zaak bij de rechter aanhangig wordt gemaakt wanneer het geschil handelt over de huurprijs. De procedure is kosteloos. Deze commissie kan eveneens worden ingeschakeld bij elk geschil over de plaatsbeschrijving en over de waarborgsom voor lasten en reparaties. De werkwijze van deze commissie wordt geregeld bij Besluit nr. 2001-653 van 19 juli 2001.

Inzake handelshuurovereenkomsten bestaan er soortgelijke commissies die altijd facultatief kunnen worden ingeschakeld: de verzoeningscommissies inzake handelshuurovereenkomsten. Deze commissies worden geregeld bij artikel L. 145-35 van de Code du commerce (wetboek van koophandel) en bij Besluit nr. 88-694 van 9 mei 1988. Zij zijn bevoegd in zaken waarin geen overeenstemming bestaat aangaande het vaststellen van de huurprijs voor de te verlengen huurovereenkomst.

Familiegeschillen

Mediation bij familiegeschillen is een proces waarbij gewerkt wordt aan het opbouwen of herstellen van de familieband en dat gericht is op de autonomie en de verantwoordelijkheid van personen die zich in een (echt)scheidingssituatie bevinden, waarbij een onpartijdige, onafhankelijke, deskundige derde zonder beslissingsbevoegdheid, de familiemediator, door het voeren van vertrouwelijke gesprekken de onderlinge communicatie bevordert en instrumenten aanreikt om het familiegeschil in al zijn verscheidenheid en de ontwikkeling ervan te beheren.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Mediation kan geen betrekking hebben op rechten waarover partijen niet vrijelijk beschikken (bijv. afstamming). Deze vorm van geschillenbeslechting blijkt bijzonder geschikt voor dit rechtsgebied, waarbinnen bij beslissingen absoluut rekening dient te worden gehouden met de menselijke aspecten en met de noodzaak om de familiebanden na een scheiding in stand te houden.

Op gerechtelijk vlak is deze vorm van mediation geregeld (zie hiervoor). Buiten dat kader worden er thans teksten opgesteld voor het invoeren van een diploma van familiemediator.

Geschillen tussen particulieren

(zie hiervoor).

Andere specifieke situaties (bijvoorbeeld in relatie tot overheidsorganen, gezondheidsinstellingen, advocaten, notarissen)

Er zijn veel overheidsinstanties die een mediator hebben. De médiateur de la République français (Franse nationale ombudsman) neemt kennis van geschillen tussen de overheid en burgers. Voordat de Médiateur de la République ingeschakeld kan worden, dienen er eerst stappen richting de overheid te zijn ondernomen - verzoek om uitleg of aanvechting van de beslissing - en geconstateerd te worden dat het geschil voortduurt. De Médiateur de la République kan niet rechtstreeks worden ingeschakeld: dit dient te geschieden door tussenkomst van een parlementslid. De afgevaardigden van de Médiateur de la République kunnen evenwel een groot aantal problemen direct en vlot afhandelen.

Op het gebied van de gezondheidszorg zijn er regionale commissies voor verzoening en medische ongevallen ingesteld bij wet nr. 2002-303 van 4 maart 2002 inzake de rechten van patiënten en de kwaliteit van de gezondheidszorg. Voor geschillen met advocaten kunnen hun cliënten met het oog op een minnelijke schikking een beroep doen op de Stafhouder van de Orde van Advocaten middels een eenvoudig schrijven of een aangetekende brief met bewijs van ontvangst. Wanneer er geen overeenstemming wordt bereikt, kan er een contentieuze procedure worden ingesteld.

Voor geschillen met een notaris kan de president van de departementale kamer van notarissen worden ingeschakeld middels een eenvoudig schrijven of een aangetekende brief met bewijs van ontvangst. Wanneer het geschil niet op minnelijke wijze beslecht kan worden, kan er een rechtsvordering worden ingesteld.

Nadere inlichtingen

  • Ministère de la Justice français (Franse Ministerie van Justitie)
  • Service-Public - le portail de l'Administration française Deutsch - English - español - français (website van de Franse overheid)

« Alternatieve wijzen van geschillenbeslechting - Algemene informatie | Frankrijk - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 09-10-2007

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk