FR - NLheader

Opinies

Versterkte samenwerking is onvermijdelijk en ongewenst

Dirk De Wilde

19-04-2013

De EU heeft nu een eigen patent, maar blijft zelf een politiek laboratorium.De EU heeft nu een eigen patent, maar blijft zelf een politiek laboratorium.

Het Europees Hof van Justitie heeft geen bezwaren tegen de plannen van 25 lidstaten om een gemeenschappelijk patent voor uitvindingen op te starten. Meteen krijgt ook het concept 'versterkte samenwerking' de juridische zegen. Politiek ligt het concept veel  moeilijker.

Een akkoord bereiken onder 27 soevereine lidstaten over belangrijke dossiers is lang niet makkelijk.  Daarom kent Europa systemen om met een beperkte groep meer intens samen te werken. Het meest gekende voorbeeld is natuurlijk de euro, met momenteel 17 van de 27 EU-lidstaten.

Soms zitten de afspraken vervat in aparte verdragen, zoals Schengen of het recente begrotingspact. Ook binnen het EU-verdrag zijn er mogelijkheden, met de opt-outs voor de Britten  of via de versterkte samenwerking. Zo'n versterkte samenwerking is strikt geregeld. Het EU-Hof stelt in het arrest over het patent dat de samenwerking “de doelstellingen van de EU moet bevorderen en het integratieproces moet versterken”.

Impliciet zijn de grondleggers van Europa altijd uitgegaan van de tijdelijkheid van dergelijke versterkte samenwerking: een beperkte groep EU-lidstaten zou op bepaalde terreinen integreren en de rest zou dan later wel volgen. Op die manier zou worden vermeden dat Europa al te veel een samenwerking “à la carte” zou worden, waarbij lidstaten zouden kiezen aan welk Europees beleid ze meedoen, en waar ze aan de kant blijven. Volgens professor EU-politiek Hendrik Vos zou zoiets leiden tot “chaos”.

Die chaos begint zich wel te installeren. Door de huidige eurocrisis is het bijvoorbeeld duidelijk dat het nog héél lang zal duren vooraleer alle EU-lidstaten eurolanden zullen worden. Sommigen pleiten er daarom voor de eurozone meer eigen instrumenten te geven, zoals een eigen budget, zodat een beter beleid mogelijk wordt. Het Europees Parlement vreest dat dit de breuklijnen in Europa enkel zou bestendigen.

Oud-premier Jean-Luc Dehaene stelt dat Europa de versterkte samenwerking zag als een tijdelijke oplossing, en geen antwoord heeft nu blijkt dat die tijdelijkheid in bepaalde gevallen de permanente situatie wordt.

De inhoud van deze artikels is geen weergave van de officiële opinie van de Europese Unie. De verantwoordelijkheid voor de informatie en inzichten ligt bij de auteur(s).