Dochodzenie swoich praw

Pytania i skargi dotyczące stosowania prawa Unii Europejskiej

Obywatele krajów UE, osoby w nich mieszkające lub prowadzące działalność gospodarczą w Unii mogą korzystać z szeregu praw zagwarantowanych przepisami UE.

Aby dowiedzieć się więcej, można:

Każdy, kto uważa, że prawa przysługujące mu na podstawie przepisów UE zostały naruszone przez władze państwa członkowskiego, powinien najpierw zwrócić się do organów lub instytucji krajowych. Często jest to najszybszy i najskuteczniejszy sposób rozwiązania problemu.

Dochodzenie roszczeń na poziomie krajowym

Zgodnie z traktatami główną odpowiedzialność za stosowanie przepisów prawa UE ponoszą organy publiczne i sądy państw członkowskich.

Dlatego też w interesie osoby składającej skargę leży skorzystanie z wszelkich możliwych środków prawnych na poziomie krajowym (administracyjne lub pozasądowe mechanizmy mediacji).

W niektórych państwach członkowskich można również składać skargi do krajowych rzeczników praw obywatelskich albo regionalnych rzeczników praw obywatelskich.

Można też wnieść sprawę do sądu w państwie członkowskim, w którym dany problem zaistniał. Tutaj zamieszczono więcej informacji na temat krajowych systemów sądowych lub wstępowania na drogę sądową. Jeśli rozwiązanie problemu wymaga unieważnienia decyzji krajowej, należy pamiętać o tym, że jedynie sądy krajowe mogą to zrobić. Jeśli domagają się Państwo odszkodowania, tylko sądy krajowe mogą, w stosownych przypadkach, nakazać władzom krajowym wypłatę odszkodowania na rzecz osób, które doznały uszczerbku w związku z naruszeniem przepisów UE.

Inne instrumenty służące rozwiązywaniu problemów

Można również:

  • Skontaktować się z serwisem SOLVIT – w ramach którego urzędy administracji państwowej zajmują się rozwiązywaniem problemów transgranicznych wynikających z błędnego stosowania przepisów unijnych przez krajową administrację publiczną na rynku wewnętrznym. We wszystkich krajach UE, a także w także w Norwegii, Islandii i Liechtensteinie istnieje ośrodek SOLVIT-u. Kraj, w którym zgłoszono problem, postara się rozwiązać problem w porozumieniu z krajem, w którym ten problem wystąpił. Skorzystanie z pomocy serwisu SOLVIT może zająć mniej czasu niż złożenie formalnej skargi do Komisji Europejskiej, i może skutkować rozwiązaniem zgłoszonego problemu. Jeżeli dany problem pozostaje nierozwiązany lub zaproponowane rozwiązanie nie jest satysfakcjonujące dla osoby, która zgłosiła sprawę, nadal może ona podejmować działania prawne za pośrednictwem sądu krajowego lub złożyć formalną skargę do Komisji Europejskiej. Należy pamiętać, że skierowanie sprawy do SOLVIT-u nie ma wpływu na terminy obowiązujące przed sądami krajowymi.

    Zgłoś sprawę do SOLVIT-u
  • Skontaktować się z Europejskimi Centrami Konsumenckimi – istnieje europejska sieć centrów konsumenckich współpracujących ze sobą, aby pomagać w rozstrzyganiu sporów między konsumentami a przedsiębiorcami czy handlowcami z innych krajów UE oraz z Norwegii, Islandii i Liechtensteinu.

    Zgłoś sprawę do Europejskich Centrów Konsumenckich
  • Skontaktować się z FIN-Net – siecią pozasądowego rozstrzygania sporów finansowych w krajach UE oraz w Islandii, Liechtensteinie i Norwegii. Sieć jest odpowiedzialna za rozwiązywanie sporów między konsumentami a podmiotami świadczącymi usługi finansowe.

    Zgłoś sprawę do FIN-Net

Działania możliwe na poziomie UE

Chociaż zazwyczaj swoich praw łatwiej dochodzi się w kraju zamieszkania, pomóc mogą również instytucje Unii Europejskiej.

  • Komisja Petycji Parlamentu Europejskiego

  • Mają Państwo prawo (art. 227 TFUE) do złożenia petycji do Parlamentu Europejskiego dotyczącej stosowania przepisów UE. Petycje można przesyłać pocztą lub przez internet na stronie Parlamentu Europejskiego. Więcej informacji o petycjach do Parlamentu Europejskiego znajduje się na stronie dotyczącej obywatelstwa UE i swobodnego przepływu.

  • Komisja Europejska

  • Istnieje możliwość skontaktowania się z Komisją Europejską, aby zakwestionować jakikolwiek środek (przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne), brak środków lub jakąkolwiek praktykę stosowaną przez państwo członkowskie, jeśli uznają je Państwo za sprzeczne z przepisami UE.

    Komisja Europejska może rozpatrzyć Państwa skargę tylko, jeśli dotyczy ona naruszenia prawa unijnego przez władze państwa członkowskiego UE. Jeżeli skarga dotyczy działania osoby prywatnej lub prywatnego podmiotu (chyba że mogą Państwo wykazać, iż władze krajowe są w nie zaangażowane w jakikolwiek sposób), należy próbować rozwiązać problem na poziomie krajowym (przez sąd lub w inny sposób). Komisja Europejska nie ma uprawnień do zajmowania się sprawami, które dotyczą wyłącznie osób lub podmiotów prywatnych i w które nie są zaangażowane organy publiczne.

    Obywatele niebędący ekspertami w dziedzinie prawa Unii Europejskiej mogą mieć trudności z ustaleniem przepisów unijnych, które w ich mniemaniu zostały naruszone. Przystępne i nieformalne porady w swoim języku można uzyskać na stronach „Twoja Europa – Porady” .

  • Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

  • Jeśli Państwa zdaniem Komisja Europejska niewłaściwie zajęła się Państwa sprawą, można skontaktować się z Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich (art. 24 i 228 TFUE).