NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA

OLAF/08/06 Bruksela, dnia 22lipca 2008 r.

Co to jest „OLAF”?

„OLAF” to skrót od francuskiej nazwy Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych: „Office européen de lutte anti-fraude”. OLAF nie jest europejskim oddziałem policji, służbami specjalnymi ani oskarżycielem publicznym, lecz administracyjną służbą dochodzeniową UE, której celem jest zwalczanie nadużyć finansowych i korupcji przynoszących szkody UE. Chroniąc budżet UE, OLAF działa w interesie europejskich podatników. Urząd został utworzony w 1999 r. i ma siedzibę w Brukseli.

Czym zajmuje się OLAF?

Miliony papierosów przemyconych do UE z Bałkanów, organizacja pozarządowa otrzymująca dwukrotnie środki finansowe od różnych ofiarodawców na ten sam projekt rozwojowy, zmowa wykonawców i urzędnika UE, który zezwolił im na składanie zawyżonych faktur oraz zlecił im prywatne prace dla własnej korzyści – to tylko trzy przykłady, wybrane spośród ponad 200 przypadków podejrzenia o nadużycia finansowe i korupcję, jakie OLAF rozpatruje każdego roku.

Misją OLAF-u jest ochrona interesów finansowych Unii Europejskiej oraz zwalczanie nadużyć finansowych, korupcji i wszelkiej bezprawnej działalności, w tym poważnych, mających konsekwencje finansowe uchybień wewnątrz instytucji europejskich. Innymi słowy, OLAF chroni pieniądze podatników, sprawdzając czy środki UE są właściwie wydatkowane, czy UE nie jest pozbawiana należnych jej dochodów budżetowych oraz czy postępowanie pracowników UE jest zgodne z przepisami.

OLAF nie posiada uprawnień do zwalczania nadużyć finansowych, które nie dotyczą budżetu Unii Europejskiej. Innymi słowy, sprawa musi dotyczyć środków finansowych UE. To samo dotyczy zwalczania korupcji – OLAF może prowadzić dochodzenia wyłącznie w sprawach, w których domniemane jest uczestnictwo pracowników UE.

W jaki sposób pracuje OLAF?

Uprawnienia i zadania OLAF-u obejmują trzy główne dziedziny: dochodzenia i koordynacja, dane wywiadowcze oraz rozwijanie polityki zwalczania nadużyć finansowych. OLAF posiada uprawnienia do prowadzenia postępowań administracyjnych, ale może także pomagać organom państw członkowskich, wspierając je w postępowaniach administracyjnych lub karnych czy też koordynując sprawy międzynarodowe.

Zakres uprawnień dochodzeniowych OLAF-u zależy w dużym stopniu od przedmiotu sprawy: może on przeszukać biura urzędników UE, lecz nie ich mieszkania. Urzędnicy śledczy OLAF-u mogą przeprowadzić kontrole na miejscu w pomieszczeniach beneficjenta unijnych dotacji, lecz nie mogą wtargnąć tam z użyciem siły – mogą to uczynić tylko władze krajowe. Osoby niepracujące dla UE ani nie mające związku ze środkami finansowymi UE nie mogą być przedmiotem dochodzeń OLAF-u.

Działania OLAF-u dotyczą wszystkich instytucji, organów, urzędów i agencji finansowanych przez UE oraz obejmują swym zakresem terytorium 27 państw członkowskich. OLAF może również interweniować na terytorium państw trzecich, w przypadku gdy sprawa dotyczy środków europejskich, a zawarte z danym państwem porozumienia przewidują możliwość współpracy.

Czy OLAF może ukarać sprawców?

Nie. OLAF jest wyłącznie administracyjną służbą dochodzeniową. Sporządzane po zakończeniu dochodzenia sprawozdania zawierają wyłącznie zalecenia. Jeśli istnieją dowody potencjalnego czynu przestępczego, sprawozdanie powinno być przesłane właściwym krajowym organom sądowym. Jeśli istnieje materiał dowodowy świadczący o naruszeniu zasad wykonywania zawodu, sprawę musi zbadać organ dyscyplinarny odnośnej instytucji UE. Niezależnie od tego zdefraudowane środki powinien odzyskać organ, który pierwotnie je wypłacił, np. Komisja Europejska.

Jakiego rodzaju organem UE jest OLAF?

Pod względem organizacyjnym OLAF jest jedną z Dyrekcji Generalnych Komisji Europejskiej. Polityczną kontrolę nad Urzędem sprawuje wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej, odpowiedzialny za administrację, audyt i zwalczanie nadużyć finansowych.

Jednakże w zakresie dochodzeń i działań operacyjnych OLAF jest niezależny od Komisji Europejskiej i nie otrzymuje poleceń z żadnych innych unijnych instytucji, organów, urzędów czy agencji, ani od rządów państw.

Konstrukcja ta jest czasem określana jako „status hybrydowy”.

Kim są partnerzy OLAF-u?

OLAF utrzymuje bezpośrednie kontakty z partnerami z instytucji UE, państw członkowskich i krajów trzecich (krajowe organy sądowe, celne, policja i inne organy administracyjne), a także z Eurojustem, Europolem i organizacjami międzynarodowymi, np. ONZ i Bankiem Światowym. OLAF prowadzi dochodzenia we współpracy z tymi partnerami, pomaga im, dostarczając informacji zebranych na szczeblu wspólnotowym oraz koordynuje działania operacyjne w sprawach o zasięgu międzynarodowym.

Kim są ludzie pracujący dla OLAF-u?

Personel OLAF-u liczy obecnie około 400 pracowników z całej UE. 70 % pracowników OLAF-u wykonuje zadania związane z działalnością operacyjną Urzędu. Ze względu na charakter zadań Urzędu, wielu z nich pracowało wcześniej jako urzędnicy organów sądowych, w służbach celnych, policji kryminalnej, kontroli podatkowej, jako kontrolerzy finansowi, audytorzy lub eksperci ds. danych wywiadowczych.

Jakie są koszty działalności OLAF-u?

OLAF dysponuje rocznym budżetem w wysokości ponad 50 mln EUR. W latach 2005-2007 w następstwie prowadzonych przez OLAF dochodzeń co roku odzyskiwano ponad 200 mln EUR.

Kto kontroluje pracę dochodzeniową OLAF-u?

W Urzędzie istnieją rygorystyczne systemy kontroli wewnętrznej jego działań dochodzeniowych, opracowane na podstawie spisu procedur OLAF-u (OLAF Manual), obowiązującego prawodawstwa wspólnotowego i istniejących instrumentów ochrony praw podstawowych.
Kontrolę sądowniczą nad OLAF-em sprawuje Europejski Sąd Pierwszej Instancji w Luksemburgu, do którego skargę złożyć może każda osoba bezpośrednio poszkodowana w wyniku działań OLAF-u. Pośrednio również krajowe organy sądownicze państw członkowskich UE kontrolują legalność działań OLAF-u, kiedy kierowane są do nich sprawy prowadzone przez OLAF.
Działa również Komitet Nadzoru OLAF-u złożony z pięciu niezależnych ekspertów zewnętrznych, który regularnie monitoruje działalność dochodzeniową Urzędu. Na wniosek dyrektora generalnego lub z własnej inicjatywy Komitet przedstawia dyrektorowi generalnemu opinie dotyczące działalności Urzędu. Jednakże nie ingeruje przy tym w przebieg prowadzonych dochodzeń.

Jak można poinformować OLAF o podejrzeniu popełnienia nadużycia finansowego lub przypadku korupcji?

Każdy może poinformować OLAF o podejrzeniu popełnienia nadużycia finansowego lub przypadku korupcji, które mają wpływ na interesy finansowe Unii Europejskiej. Pracownicy instytucji europejskich, którzy chcą złożyć informacje o nieprawidłowościach w ich własnych służbach (informatorzy) mogą otrzymać specjalną ochronę. Obowiązuje ogólna zasada: im wcześniej przekazywane są informacje i im bardziej są konkretne, tym lepiej. Jeśli osoba przekazująca informacje ma jakiekolwiek dokumenty je potwierdzające, prosi się o ich załączenie. Można kontaktować się z OLAF-em we wszystkich językach urzędowych UE następującymi kanałami komunikacji:

  • listownie, pisząc na adres: European Commission, European Anti-Fraud Office (OLAF), Investigations+Operations, B-1049 Brussels, Belgium;
  • pocztą elektroniczną, pisząc na adres: OLAF-COURRIER@ec.europa.eu;
  • telefonicznie, dzwoniąc pod bezpłatny numer.

Wszystkie dane kontaktowe znajdują się na stronie: http://ec.europa.eu/anti_fraud/contact_us/index_en.html

Alessandro Butticé
Rzecznik prasowy Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF)

Tel : +32 (0)2 296.5425
Fax : +32 (0)2 299.8101
olaf-press@ec.europa.eu

Print versionDecrease textIncrease text
Kalendarz wydarzeń
Ostatnia aktualizacja: 02/06/2014