Polityka rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013

Dlaczego potrzebna jest polityka rozwoju obszarów wiejskich?

Unia Europejska prowadzi aktywną politykę rozwoju obszarów wiejskich, i tym samym dąży do osiągnięcia wartościowych celów mających znaczenie dla obszarów wiejskich i ludzi, którzy tam mieszkają i pracują.

Obszary wiejskie stanowią istotną część geograficznej specyfiki i tożsamości UE. Ponad 91 proc. terytorium UE to obszary wiejskie, które zamieszkuje ponad 56 proc. unijnych obywateli. Poza tym krajobraz UE wyróżnia się swym pięknem i różnorodnością – od gór po stepy, od wielkich lasów po rozległe pola.

Wiele obszarów wiejskich stoi przed poważnymi problemami. Niektóre przedsiębiorstwa rolne i leśne nadal muszą zwiększać swoją konkurencyjność. Z reguły średni dochód na osobę jest niższy w regionach wiejskich niż w miastach, mniejsze są zasoby umiejętności, a sektor usług – słabiej rozwinięty. Poza tym troska o środowisko wiejskie często wiąże się z kosztami finansowymi.

Niemniej jednak tereny wiejskie mają dużo do zaoferowania. Przede wszystkim dostarczają nam podstawowych surowców. Ze względu na piękno natury są też wartościowym miejscem wypoczynku i rekreacji. Musimy je chronić i przeciwdziałać zmianom klimatu. Wiele ludzi popiera pomysł zamieszkania lub pracy na wsi, pod warunkiem że będą mieli dostęp do odpowiednich usług i infrastruktury.

Oznacza to, że unijna strategia lizbońska na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia oraz przyjęta na szczycie w Göteborgu strategia na rzecz zrównoważonego rozwoju mają istotne znaczenie zarówno dla naszych terenów wiejskich, jak i dla naszych miast.

Celem polityki rozwoju obszarów wiejskich UE jest sprostanie wyzwaniom, jakie stają przed mieszkańcami terenów wiejskich oraz wykorzystanie ich potencjału.

Dlaczego potrzebna jest wspólna polityka rozwoju obszarów wiejskich?

Teoretycznie każde państwo członkowskie UE mogłoby samo decydować o swojej polityce rozwoju obszarów wiejskich i działać zupełnie niezależnie. Jednak takie podejście nie sprawdziłoby się w praktyce. Nie wszystkie państwa UE byłoby stać na prowadzenie własnej polityki. Ponadto wiele kwestii związanych z polityką rozwoju obszarów wiejskich nie zatrzymuje się na granicach krajowych czy regionalnych (jest tak w przypadku zanieczyszczeń, które nie znają granic, a ujmując bardziej ogólnie: zrównoważony rozwój środowiska stał się problemem w skali europejskiej i międzynarodowej.) Również polityka rozwoju obszarów wiejskich ma liczne powiązania z innymi obszarami polityki prowadzonymi w Unii.

Dlatego UE prowadzi wspólną politykę rozwoju obszarów wiejskich, która jednak pozostawia państwom członkowskim i ich regionom znaczne możliwości działania.

Polityka jest częściowo finansowana ze środków głównego budżetu UE, a częściowo z krajowych i regionalnych budżetów państw członkowskich.

Struktura polityki rozwoju obszarów wiejskich

Podstawowe zasady polityki rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007–2013, a także instrumenty polityczne, z jakich mogą korzystać państwa członkowskie i regiony, określono w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005.

Zgodnie z tym rozporządzeniem unijna polityka rozwoju obszarów wiejskich w latach 2007–2013 skupia się na trzech tematach (tzw. osiach tematycznych). Są to:

• poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego;
  
  
• poprawa stanu środowiska i terenów wiejskich;
  
  
• poprawa jakości życia na obszarach wiejskich oraz wspieranie dywersyfikacji gospodarki wiejskiej.

Aby pomóc w zapewnieniu zrównoważonego podejścia do polityki, państwa członkowskie i regiony są zobowiązane do rozdzielenia funduszy na rozwój obszarów wiejskich pomiędzy te trzy osie tematyczne.

Dalszy wymóg polega na przeznaczeniu części środków na wspieranie projektów opierających się na doświadczeniach zebranych podczas wdrażania inicjatyw wspólnotowych Leader. W „podejściu Leader" chodzi o opracowywanie i wdrażanie indywidualnych projektów przez lokalne partnerstwa w celu rozwiązania problemów lokalnych.

Każde państwo członkowskie (lub region, w przypadku delegowania uprawnień na szczebel regionalny) musi – tak jak przed 2007 r. – ustalić program rozwoju obszarów wiejskich, w którym określa wysokość środków przeznaczonych na konkretne działania w latach 2007–2013 r.

Nowością w okresie programowania 2007–2013 jest większy nacisk położony na spójną strategię na rzecz rozwoju obszarów wiejskich w skali całej UE. Jest to możliwe dzięki stosowaniu narodowych planów strategicznych, które muszą zostać opracowane na podstawie unijnych wytycznych strategicznych.

Podejście to powinno pomóc:

• określić dziedziny, w których skorzystanie ze wsparcia unijnego w zakresie rozwoju obszarów wiejskich tworzy największą wartość dodaną na poziomie UE;
  
  
• stworzyć powiązania z głównymi priorytetami UE (np. określonymi w ramach agendy lizbońskiej i göteborskiej);
  
  
• zapewnić zgodność z innymi rodzajami polityki UE, szczególnie w dziedzinie spójności gospodarczej i ochrony środowiska;
  
  
• wspierać proces wdrażania nowej prorynkowej wspólnej polityki rolnej (WPR) i związanej z nią niezbędnej restrukturyzacji w starych i nowych państwach członkowskich.

Strona główna

LEG

Monitorowanie i ocena

Obszary o niekorzystnych warunkach (ONW)

Zatrudnienie

Publikacje

PAŃSTWA UE: DOKUMENTACJA

Polityka rozwoju obszarów wiejskich  2000-2006

Leader+

"Europe's rural areas in action: Facing the challenges of tomorrow", 16 - 17 October 2008, Limassol, Cyprus

Proceedings of the conference

Seminar "Ensuring Good management of Rural Development programmes 2007-2013"
Brussels, 28-29 September 2010