Πολιτική Αγροτικής Ανάπτυξης 2007-2013

Γιατί να υπάρχει μια πολιτική αγροτικής ανάπτυξης;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζει μια δυναμική πολιτική αγροτικής ανάπτυξης γιατί έτσι μπορεί να πετύχει σημαντικούς στόχους για τις αγροτικές περιοχές και τους ανθρώπους που κατοικούν και εργάζονται σ' αυτές.

Οι αγροτικές περιοχές αποτελούν ένα ζωτικό τμήμα όχι μόνο του εδάφους, αλλά και της ταυτότητας της ΕΕ. Σύμφωνα με τον καθιερωμένο ορισμό, ως «αγροτικό» χαρακτηρίζεται πάνω από το 91% του εδάφους της ΕΕ, ενώ ο αγροτικός πληθυσμός ξεπερνά το 56% του συνολικού της πληθυσμού. Επιπλέον ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της Ένωσης είναι η απίστευτα μεγάλη ποικιλία τοπίων εκπληκτικής ομορφιάς - από βουνά μέχρι στέπες και από μεγάλα δάση έως απέραντες πεδιάδες.

Πολλές από τις αγροτικές μας περιοχές αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα και μειονεκτούν έναντι των πόλεων: μη ανταγωνιστικές γεωργικές και δασοκομικές εκμεταλλεύσεις, χαμηλό μέσο κατά κεφαλή εισόδημα, ανεπάρκεια δεξιοτήτων και λιγότερο αναπτυγμένος τομέας των υπηρεσιών. Επίσης, η μέριμνα για το αγροτικό περιβάλλον συνεπάγεται συχνά οικονομικό κόστος.

Από την άλλη , η ευρωπαϊκή ύπαιθρος έχει πολλά να προσφέρει. Είναι η πηγή των αναγκαίων πρώτων υλών, ενώ η αξία της ως χώρου φυσικής ομορφιάς, ανάπαυσης και αναψυχής είναι αδιαμφισβήτητη. Η ύπαιθρος είναι ο πνεύμονάς μας και γι' αυτό αποτελεί το πεδίο μάχης κατά της κλιματικής αλλαγής. Πολλοί δε είναι αυτοί που θα ήθελαν να ζήσουν και να εργαστούν εκεί, φτάνει να είχαν πρόσβαση σε κατάλληλες υπηρεσίες και υποδομές.

Για όλους αυτούς τους λόγους, η στρατηγική της Λισαβόνας για την απασχόληση και την ανάπτυξη και η στρατηγική του Γκέντεμποργκ για τη βιώσιμη ανάπτυξη είναι το εξίσου σημαντικές για τις αγροτικές περιοχές όπως και για τις πόλεις μας.

Στόχος της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης της ΕΕ είναι να δώσει λύση στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αγροτικές περιοχές, αλλά και να αξιοποιήσει το δυναμικό τους.

Γιατί να υπάρχει μια κοινή πολιτική αγροτικής ανάπτυξης;

Θεωρητικά, κάθε κράτος μέλος της ΕΕ θα μπορούσε να αποφασίζει και να εφαρμόζει εντελώς ανεξάρτητα τη δική του πολιτική αγροτικής ανάπτυξης. Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν θα ήταν αποτελεσματικό στην πράξη. Δεν έχουν όλες οι χώρες της ΕΕ τη δυνατότητα να εφαρμόζουν την κατάλληλη πολιτική. Επιπλέον, πολλά από τα θέματα που αντιμετωπίζει η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης ξεπερνούν τα εθνικά και περιφερειακά σύνορα και αφορούν όλους τους κατοίκους της Ευρώπης, όπως για παράδειγμα η ρύπανση, ενώ, γενικότερα, η περιβαλλοντική βιωσιμότητα έχει αναδειχθεί σε ζήτημα ευρωπαϊκού και διεθνούς ενδιαφέροντος. Εξάλλου, η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης συνδέεται με άλλες πολιτικές που καθορίζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Για τους λόγους αυτούς, η ΕΕ εφαρμόζει κοινή πολιτική αγροτικής ανάπτυξης, η οποία όμως αφήνει ένα σημαντικό περιθώριο ελέγχου στα κράτη μέλη και στις περιφέρειες.

Η πολιτική αυτή χρηματοδοτείται εν μέρει από τον κεντρικό προϋπολογισμό της ΕΕ και εν μέρει από τους εθνικούς και περιφερειακούς προϋπολογισμούς των κρατών μελών.

Η δομή της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης.

Οι βασικοί κανόνες που διέπουν την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης για το διάστημα 2007 -2013, καθώς και τα μέτρα πολιτικής που είναι διαθέσιμα στα κράτη μέλη και στις περιφέρειες, ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 του Συμβουλίου.

Σύμφωνα με αυτόν τον κανονισμό, η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης για το διάστημα 2007-2013 επικεντρώνεται σε τρείς θεματικούς άξονες :

• βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του τομέα της γεωργίας και της δασοκομίας
  
  
• βελτίωση του περιβάλλοντος και της υπαίθρου
  
  
• βελτίωση της ποιότητας ζωής στις αγροτικές περιοχές και ενθάρρυνση της διαφοροποίησης της αγροτικής οικονομίας.

Για να διασφαλίσουν την ισόρροπη εφαρμογή αυτής της πολιτικής, τα κράτη μέλη και οι περιφέρειες οφείλουν να κατανέμουν τα κονδύλια για την αγροτική ανάπτυξη μεταξύ των τριών αυτών θεματικών αξόνων.

Επίσης, θα πρέπει να διαθέτουν ένα μέρος αυτών των κονδυλίων για έργα που βασίζονται στην εμπειρία από τις κοινοτικές πρωτοβουλίες Leader. Η «προσέγγιση Leader» στην αγροτική ανάπτυξη αφορά μεμονωμένα έργα τα οποία σχεδιάζονται και υλοποιούνται από τοπικές συμπράξεις και στοχεύουν στην επίλυση συγκεκριμένων τοπικών προβλημάτων.

Όπως και πριν από το 2007, κάθε κράτος μέλος ( ή περιφέρεια, στις περιπτώσεις που οι αρμοδιότητες μεταβιβάζονται στις περιφέρειες) εκπονεί ένα πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης στο οποίο καθορίζεται η χρηματοδότηση κάθε μέτρου για το διάστημα 2007-2013.

Ένα νέο στοιχείο για το διάστημα 2007-2013 είναι η μεγαλύτερη έμφαση στη συνοχή της στρατηγικής για την αγροτική ανάπτυξη σε ολόκληρη την ΕΕ. Σε αυτό ακριβώς στοχεύουν τα εθνικά στρατηγικά σχέδια που καταρτίζονται με βάση τις στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ.

Η προσέγγιση αυτή θα έχει ως αποτέλεσμα:

• τον προσδιορισμό των τομέων στους οποίους η κοινοτική στήριξη για την αγροτική ανάπτυξη δημιουργεί τη μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία σε επίπεδο ΕΕ·
  
  
• τη σύνδεση με τις κυριότερες προτεραιότητες της ΕΕ (Λισαβόνα, Γκέντεμποργκ)·
  
  
• την εξασφάλιση συνέπειας με άλλες πολιτικές της ΕΕ, ιδίως στους τομείς της οικονομικής συνοχής και του περιβάλλοντος και
  
  
• τη συμβολή στην εφαρμογή της νέας ΚΓΠ που είναι προσανατολισμένη στις απαιτήσεις της αγοράς και των αναγκαίων αναδιαρθρώσεων στα παλαιά και στα νέα κράτη μέλη.

Αρχική σελίδα

Νομοθεσία

Παρακολούθηση και Αξιολόγηση

Μειονεκτικές περιοχές

Απασχόληση

Εκδόσεις

ΦΑΚΕΛΟΙ ΑΝΑ ΧΩΡΑ

Πολιτική Αγροτικής Ανάπτυξης 2000-2006

Leader+

"Europe's rural areas in action: Facing the challenges of tomorrow", 16 - 17 October 2008, Limassol, Cyprus

Proceedings of the conference

Seminar "Ensuring Good management of Rural Development programmes 2007-2013"
Brussels, 28-29 September 2010